سرطان روده بزرگ;علائم+درمان، عوارض + طول عمر

سرطان روده بزرگ زمانی شروع می‌شود که سلول‌های دیواره روده شروع به رشد خارج از کنترل می‌کنند. این عارضه معمولا به صورت پولیپ شروع می‌شود که رشد کوچکی از بافت دیواره روده بزرگ است. اکثر آن‌ها سرطانی نیستند، اما برخی ممکن است خارج از کنترل رشد کرده و سرطانی شوند. اگر تومور در داخل روده ایجاد شود، سرطان روده و اگر در مقعد ایجاد شود، سرطان مقعد نامیده می‌شود.

سرطان روده بزرگ ممکن است همیشه علائمی ایجاد نکند، به خصوص در ابتدا. علائم سرطان روده شامل اسهال، یبوست, احساس تخلیه ناقص روده، تغییر شکل مدفوع و مدفوع باریک، خون روشن یا تیره در مدفوع، خستگی و کاهش وزن بی دلیل می باشد.

توده‌ای که در هردوی این اندام‌ها بروز کند سرطان کولورکتال است. این بیماری اگر در مراحل اوليه شناسايی شود كاملا قابل پيشگيری و درمان است. بیشتر پولیپ‌های پیش سرطانی علائم اندکی دارند. به همین دلیل، غربالگری منظم برای سرطان روده بزرگ بسیار مهم است. این غربالگری‌ها به پزشک اجازه می‌دهد تا پولیپ‌ها را قبل از تبدیل شدن به سرطان پیدا و حذف کند. درباره غربالگری سرطان روده بزرگ بیشتر بدانید. در جراحی سعی می‌شود تا تومور و غدد لنفاوی نزدیک آن برداشته شود و درمان با دارو معمولا مکمل جراحی است.

با احتساب سرطان‌های پوست، سرطان روده بزرگ سومین نوع شایع این عارضه در ایالات متحده است. به گفته موسسه ملی سرطان، سالانه بیش از 145000 نفر در این کشور به آن مبتلا می‌شوند.

www.mdanderson.org

سرطان روده بزرگ چیست؟

سرطان روده بزرگ سرطانی است که در بافت‌های روده بزرگ یا راست روده ایجاد می‌شود. روده بزرگ و راست روده بخشی از سیستم گوارش هستند:

روده بزرگ اولین و طولانی‌ترین قسمت روده است. این قسمت آب و برخی از مواد مغذی را از غذاها جذب می‌کند. همچنین مواد زائد باقی مانده را به مدفوع تبدیل می‌کند.

رکتوم قسمت پایینی روده بزرگ است. جایی که بدن مدفوع را ذخیره می‌کند.

سرطانی که از روده بزرگ شروع می‌شود، سرطان روده بزرگ و سرطانی که از راست روده شروع می‌شود، سرطان رکتوم نامیده می‌شود. سرطانی که هر یک از این قسمت‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد، سرطان روده بزرگ نیز نامیده شود. نمونه برگه آزمایش سرطان روده را در ادامه مشاهده میکنید:

مطلب مرتبط: آیا انسداد روده سرطان است

چهار مرحله برای سرطان روده بزرگ وجود دارد:

مراحل سرطان روده	جزئیات
مرحله 0	این مرحله به سلول‌های غیرطبیعی یا پیش سرطانی در پولیپ‌های روده بزرگ اشاره دارد.
مرحله 1	یک پولیپ سرطانی در دیواره روده بزرگ شما وجود دارد.
مرحله II	این مرحله سه زیرمرحله دارد: مرحله IIA: سرطان در بیشتر دیواره روده بزرگ گسترش یافته اما به لایه بیرونی دیواره رشد نکرده است. مرحله IIB: سرطان به لایه بیرونی دیواره روده بزرگ یا از طریق دیواره گسترش یافته است.
مرحله سوم سرطان به دیواره روده بزرگ	غدد لنفاوی یا لایه بیرونی روده بزرگ گسترش می‌یابد
مرحله چهارم	سرطان در نواحی دورتر بدن وجود دارد. ممکن است در غدد لنفاوی یا در قسمت‌هایی از بدن مانند کبد، ریه‌ها یا تخمدان‌هایتان سرطان داشته باشید.

علائم سرطان روده

علائم خیلی از بیماری‌های غیرسرطانی دیگر مشابه سرطان روده است و می‌توان اشتباه گرفت. بنابراین کسانی‌ که چنین علائمی دارند می‌بایست سریعا برای آزمایشات لازم به پزشک مراجعه کنند. علائم مربوط به سرطان روده بزرگ شامل:

• وجود خون در مدفوع یا توالت: اگر بعد از مدفوع یا پس از پاک کردن، متوجه خون در توالت شدید یا اگر مدفوع شما قرمز تیره یا روشن به نظر می‌رسد، با پزشک مشورت کنید. مهم است که به خاطر داشته باشید خون در مدفوع به این معنی نیست که شما سرطان روده بزرگ دارید.
• عارضه‌های دیگری مثل هموروئید، شقاق، خوردن غذاهای قرمز رنگ و غیره ممکن است ظاهر مدفوع شما را تغییر دهد. اما همیشه بهتر است هر زمان که متوجه خون در مدفوع خود شدید، به خصوص اگر این خونریزی تکرار شد حتما برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.

معمولا بواسیر یا هموروئید شایع‌ترین علت خونریزی مقعدی است اما نمی‌توان بدون تشخیص پزشک هرگونه خونریزی را به این بیماری نسبت داد. مطلب فرق بواسیر با سرطان روده را مطالعه کنید.

• تغییرات مداوم در عادات دفع (نحوه مدفوع): اگر یبوست و یا اسهال مداوم دارید، یا اگر احساس می‌کنید که هنوز بعد از رفتن به دستشویی نیاز به دفع مدفوع دارید، با پزشک مشورت کنید.
• درد شکم : عواملی زیادی می‌توانند باعث درد شکم شوند اما اگر درد شکمی بدون علت شناخته شده دارید، که از بین نمی‌رود یا درد زیادی دارد حتما با پزشک مشورت کنید. 
• نفخ معده : مانند درد شکم، چیزهای زیادی وجود دارد که ممکن است در شما احساس نفخ ایجاد کند. گاز روده و سرطان، اگر احساس نفخ و گاز معده شما بیش از یک هفته طول کشید، بدتر شد یا علائم دیگری مانند استفراغ یا خون در مدفوع خود دارید، با پزشک مشورت کنید.
• کاهش وزن بی دلیل : این کاهش قابل توجه وزن بدن شما زمانی است که رژیم خاص یا سعی در کاهش وزن ندارید.
• استفراغ : اگر به طور دوره‌ای بدون دلیل مشخص استفراغ کرده‌اید، با پزشک صحبت کنید.
• خستگی و احساس تنگی نفس: اینها علائم کم خونی هستند و این عارضه ممکن است به دلیل خونریزی در سرطان روده بزرگ باشد.

معمولا این عارضه در اوایل درد ندارد و مهم این است که قبل از احساس درد به دکتر مراجعه شود. در مراحل بعدی سرطان کلورکتال، پولیپ‌ها ممکن است به سایر قسمت‌های بدن گسترش یابند (متاستاز). بسته به محل انتشار تومور، این عارضه می‌تواند علائم دیگری ایجاد کند.

مطلب مرتبط: التهاب معده چیست و چه علائمی دارد

شکل مدفوع در سرطان روده

مدفوع به نازکی مداد بیشتر اتفاق می‌افتد. اسهال یا یبوست از بین نمی‌رود. خون و مخاط بیشتری در مدفوع وجود دارد. وقتی سرطان در روده بزرگ رشد می‌کند، می‌تواند مسیر حرکت مدفوع در روده‌ها را مسدود یا تغییر دهد. سرطان همچنین می‌تواند باعث خونریزی یا اختلال در جذب مواد مغذی و آب شود. وقتی این اتفاق می‌افتد، ممکن است تغییراتی در ظاهر مدفوع یا اندازه یا تعداد دفعات مراجعه به دستشویی مشاهده کنید.

مدفوع با خون قرمز قابل مشاهده، مدفوع سیاه قیری، مدفوع با مخاط، مدفوع باریک روبان مانند، مدفوع گلوله مانند و مخاط در مدفوع

مطلب مرتبط: آیا پولیپ روده همان سرطان است

علت سرطان روده بزرگ

سرطان روده بزرگ زمانی اتفاق می‌افتد که تغییراتی در ماده ژنتیکی (DNA) ایجاد شود. این تغییرات، جهش یا واریانت نیز نامیده می‌شوند. اغلب، تغییرات ژنتیکی که منجر به سرطان روده بزرگ می‌شوند، در طول زندگی اتفاق می‌افتند و علت دقیق آنها ناشناخته است. اما برخی از تغییرات ژنتیکی که خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می‌دهند، ارثی هستند، به این معنی که شما با آنها متولد می‌شوید.

Besides genetics, other factors, including your lifestyle and the environment, can affect your risk of colorectal cancer.

علاوه بر ژنتیک، عوامل دیگری، از جمله سبک زندگی و محیط زیست، می‌توانند بر خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ تأثیر بگذارند.

medlineplus.gov

مطلب مرتبط: آیا سندروم روده تحریک پذیر باعث سرطان میشود

چه كسانی بیشتر در خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ هستند؟

هر کسی ممکن است به سرطان روده بزرگ مبتلا شود، اما عوامل خاصی احتمال ابتلا به آن را افزایش می‌دهند:

• سن بالا؛ خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ با افزایش سن افزایش می‌یابد. بیش از ۹۰٪ از بیماران مبتلا، بالای ۵۰ سال سن داشته‌اند و میانگین سن ۷۰ سال است.
• سابقه ارثی یا خانوادگی سرطان روده بزرگ.
• سابقه آدنوم. آدنوم‌ها پولیپ‌های روده بزرگ (توده‌هایی) هستند که در زیر میکروسکوپ غیرطبیعی به نظر می‌رسند یا ۱ سانتی‌متر یا بزرگتر هستند. آدنوم‌ها سرطان نیستند، اما گاهی اوقات می‌توانند به مرور زمان به سرطان تبدیل شوند.
• داشتن یک سندرم ژنتیکی مانند پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP) یا سندرم لینچ (سرطان روده بزرگ غیرپولیپی ارثی).
• ابتلا به کولیت اولسراتیو مزمن یا بیماری کرون به مدت ۸ سال یا بیشتر.
• مصرف سه یا بیشتر نوشیدنی الکلی در روز.
• سیگار کشیدن.
• سیاه‌پوست بودن؛ افراد سیاه‌پوست در مقایسه با سایر نژادها خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان روده بزرگ و مرگ ناشی از سرطان روده بزرگ دارند.
• چاقی.

هيچ كس دليل اصلی سرطان روده بزرگ را نمی‌داند و نمی‌توان گفت چه كسی دچار اين بيماری می‌شود و چه كسي نمی‌شود، با این حال تاثیر عوامل ژنتیکی را نمی‌توان نادیده گرفت.

سبک‌هایی از زندگی که خطرابتلا را افزایش می‌دهد عبارتند از:

• چاقی و اضافه وزن
• ورزش نکردن
• رژیم غذایی: اگر گوشت قرمز، گوشت های فرآوری شده یا گوشت های پخته شده با حرارت زیاد مصرف می‌کنید، ممکن است در معرض خطر بیشتری قرار بگیرید.
• سیگار کشیدن
• نوشیدن بیش از حد الکل

غربالگری سرطان روده بزرگ چیست و چه کسانی به آن نیاز دارند؟

از آنجایی که سرطان روده بزرگ ممکن است در ابتدا علائمی ایجاد نکند، انجام آزمایش‌های غربالگری سرطان روده بزرگ بسیار مهم است. آزمایش‌های غربالگری علائم بیماری را بررسی می‌کنند و به تشخیص زودهنگام سرطان کمک میکند، زمانی که درمان آن آسان‌تر است.

اکثر متخصصان توصیه می‌کنند که غربالگری‌ سرطان روده از ۴۵ سالگی شروع شود و حداقل تا ۷۵ سالگی ادامه یابد. افراد بالای ۷۵ سال و افرادی که در معرض خطر بالا هستند باید با پزشک خود در مورد اینکه چند وقت یکبار به غربالگری نیاز دارند و چه نوع آزمایشی باید انجام دهند، صحبت کنند.

انواع آزمايش سرطان كلوركتال شامل آزمایش‌های مختلف مدفوع و روش‌هایی مانند کولونوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی انعطاف‌پذیر است. با پزشک خود در مورد اینکه چند وقت یکبار به غربالگری نیاز دارید و چه نوع آزمایشی باید انجام دهید، صحبت کنید.

برای تشخیص سرطان روده بزرگ آزمایش‌های احتمالی عبارتند از:

• معاینه فیزیکی
• معاینه مقعدی دیجیتال: پزشک انگشت خود را که با دستکش چرب شده و دستکش پوشیده شده است، وارد رکتوم می‌کند تا وجود توده یا هر چیز غیرمعمولی را حس کند.
• آزمایش‌هایی که برای غربالگری نیز استفاده می‌شوند (کولونوسکوپی، آزمایش مدفوع و غیره) و بیوپسی، اگر قبلاً آنها را انجام نداده‌اید.
• سایر آزمایش‌های خون و بافت

دانستن اينكه سرطان در چه مرحله‌ای قرار دارد بسيار مهم است، تعيين پيشرفت بیماری بر اين اساس است كه آيا تومور به بافت‌های نزديک خود يا غدد لنفاوی هجوم برده يا به ديگر اندام‌ها گسترش يافته يا خير. پيشرفتگی دقيق معمولا پس از جراحی مشخص می‌شود ولی ارزيابی استاندارد آن قبل از جراحی شامل كولونوسكوپی همراه با نمونه برداری، راديولوژی از قبيل سی تی اسكن و آزمايش خون می‌باشند.

مطلب مرتبط: کولونوسکوپی برای تشخیص چه بیماری‌هایی است؟

کولونوسکوپی بهترین تست غربالگری سرطان روده بزرگ است. آزمایشات خون ممکن است برای افرادی که ابتلا به سرطان کولورکتال در آن‌ها تشخیص داده شده است انجام شود، از جمله:

• شمارش کامل خون (CBC) برای بررسی کم خونی
• تست‌های عملکرد کبد
• اگر سرطان روده بزرگ در شما تشخیص داده شود، آزمایش‌های بیشتری برای بررسی اینکه آیا سرطان گسترش یافته است انجام می‌شود. سی تی اسکن یا ام آر آی از شکم، ناحیه لگن یا قفسه سینه ممکن است برای مرحله بندی سرطان استفاده شود. گاهی اوقات از اسکن PET نیز استفاده می‌شود.

آیا سرطان روده کشنده است

سرطان روده قابل درمان و علاج است، به خصوص اگر زود تشخیص داده شود. تقریباً همه افراد مبتلا به سرطان روده در صورت تشخیص در مراحل اولیه، از آن جان سالم به در می‌برند. با این حال، با پیشرفت بیماری، این میزان به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد.

طبق گزارش سایت www.cancerresearchuk.org :

65 out of 100 people (65%) with stage 3 bowel cancer will survive their cancer for 5 years or more after they’re diagnosed. 

۶۵ نفر از هر ۱۰۰ نفر (۶۵٪) مبتلا به سرطان روده مرحله ۳، ۵ سال یا بیشتر پس از تشخیص بیماری، زنده می‌مانند.

https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/bowel-cancer/survival

طول عمر بیماران سرطان روده بزرگ

ابتلا به سرطان روده بزرگ می‌تواند طول عمر را حدود ۱۰ سال کاهش دهد. اینکه پس از درمان چقدر زنده خواهید ماند به عواملی مانند سن، مرحله سرطان در زمان تشخیص، درمان و سلامت شما بستگی دارد.

بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ که عود بیماری ندارند، می‌توانند تا زمانی که در غیر این صورت زنده می‌مانند، زندگی کنند.

مطلب مرتبط: علائم عود سرطان روده و مقعد چیست؟

آیا سرطان روده بزرگ درمان دارد

گزینه‌های درمان سرطان روده بزرگ معمولاً به سن، سلامت عمومی، شدت سرطان و نوع سرطان بستگی دارد. برای سرطان روده بزرگ، درمان ممکن است شامل یک یا چند مورد از این گزینه‌ها باشد:

• جراحی
• رادیوفرکوئنسی ابلیشن، روشی که از امواج رادیویی برای گرم کردن و از بین بردن سلول‌های غیرطبیعی استفاده می‌کند.
• کرایوسرجری، روشی که در آن از یک مایع بسیار سرد یا ابزاری به نام کرایوپروب برای انجماد و از بین بردن بافت غیرطبیعی استفاده می‌شود.
• شیمی درمانی
• پرتودرمانی
• درمان هدفمند، که از داروها یا مواد دیگری استفاده می‌کند که عمدتاً به سلول‌های سرطانی خاص حمله می‌کنند و آسیب کمتری به سلول‌های طبیعی وارد می‌کنند.
• ایمونوتراپی

برای سرطان رکتوم، درمان ممکن است شامل یک یا چند مورد از این گزینه‌ها باشد:

• جراحی
• پرتودرمانی
• شیمی درمانی
• نظارت فعال: به معنای انجام آزمایش‌های منظم برای بررسی تغییر سرطان رکتوم. اگر آزمایش‌ها نشان دهند که سرطان شروع به رشد کرده است، برای درمان سرطان، درمانی دریافت خواهید کرد.
• درمان هدفمند: که از داروها یا مواد دیگری استفاده می‌کند که عمدتاً به سلول‌های سرطانی خاص حمله می‌کنند و آسیب کمتری به سلول‌های طبیعی وارد می‌کنند.
• ایمونوتراپی

جراحی برای برداشتن تومور

سرطان روده بزرگ در مرحله صفر ممکن است با برداشتن تومور با استفاده از کولونوسکوپی درمان شود. برای مراحل I، II و III سرطان، جراحی گسترده‌تری برای برداشتن بخشی از روده بزرگ که سرطانی است مورد نیاز است. این جراحی برداشتن کولون (کولکتومی) نامیده می‌شود. برای معدودی از بيماران هم كلوستومی (اتصال كيسه بيرون بدن به روده) لازم می‌شود.

شیمی درمانی

برای از بین بردن سلول‌های سرطانی که معمولا پس از جراحی لازم است ولی به پيشرفت سرطان بستگی دارد. اکثر افراد مبتلا به مرحله سوم سرطان روده بزرگ پس از جراحی به مدت 3 تا 6 ماه شیمی درمانی می‌شوند. به این شیمی درمانی کمکی می‌گویند.

حتی اگر تومور برداشته شد، شیمی درمانی برای درمان سلول‌های سرطانی که ممکن است باقی بمانند انجام می‌شود. شیمی درمانی همچنین برای بهبود علائم و طولانی تر شدن بقا در افراد مبتلا به سرطان کلورکتال مرحله IV استفاده می‌شود.

احتمال عود سرطان روده بعد از شیمی درمانی

سرطان روده‌ای که پس از درمان برمی‌گردد، سرطان روده عودکننده نامیده می‌شود. سرطان می‌تواند در روده نزدیک به محل اولیه (عود موضعی) یا در قسمت دیگری از بدن (سرطان پیشرفته یا ثانویه) برگردد.

احتمال عود سرطان روده بعد از شیمی درمانی در حدود 30 تا 40 درصد از افرادی که درمان سرطان روده بزرگ را تکمیل کرده‌اند، می باشد. درمان اولیه ممکن است شامل جراحی و شیمی‌درمانی باشد. بیشتر این عودها در 2 یا 3 سال اول پس از درمان رخ می‌دهند. حدود 95 درصد از عودها در عرض 4 سال پس از جراحی اتفاق می‌افتند.

پرتودرمانی

برای تخریب بافت سرطان روده بزرگ گاهی طبق تشخیص پزشک می‌توان از پرتو درمانی هم استفاده کرد. پرتو درمانی یک درمان هدفمند برای جلوگیری از رشد و گسترش سرطان است.

تابش – تشعشع

گاهی اوقات از پرتو درمانی برای سرطان روده بزرگ استفاده می‌شود. برای افراد مبتلا به بیماری مرحله IV که به کبد گسترش یافته است، می‌توان از درمان هدایت شده در کبد استفاده کرد. این ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• سوزاندن سرطان (ابلیشن)
• ارائه شیمی درمانی یا پرتودرمانی به طور مستقیم به کبد
• انجماد سرطان (کرایوتراپی)
• عمل جراحی کبد

چه عواملی پس از درمان روده بزرگ تاثيرگذار خواهند بود؟

نتيجه نهايی كاملا بستگی به پيشرفت توده سرطانی روده در زمان تشخيص دارد و سرطانی كه به جداره روده محدود باشد بهترين شانس موفقيت را دارد. به همين خاطر است كه شناسايی طی آزمايشاتی از قبيل كولونوسكوپی در مراحل اوليه كاملا حياتی است. درضمن پيگيری پس از درمان بسيار مهم است. هرقدر هم این توده سلولی برداشته و نابود شده باشد ولی احتمال عود كردن دارد. چون هنوز پس از درمان سلول‌های سرطانی در جايی از بدن باقيمانده و نهفته هستند. پس از ريكاوری پزشک می‌تواند با آزمايش خون و راديولوژی در فواصل زمانی معين احتمال بازگشت بیماری را تحت نظر داشته باشد.

تغذیه بعد از عمل سرطان روده بزرگ

پس از جراحی کولورکتال، توصیه می‌شود برای مدت کوتاهی از رژیم غذایی کم فیبر پیروی کنید. سعی کنید حداقل دو میان وعده پر پروتئین در روز، بین وعده‌های غذایی، مصرف کنید، مثلاً نوشیدنی‌های شیری، ماست‌های پر پروتئین، پنیر و کراکر، ساندویچ، کاسه غلات کم فیبر، تکه‌های کوچک گوشت، ماهی، تخم مرغ.

خوردن غذاهایی که هضم آنها آسان است و اجتناب از غذاهایی که می‌توانند سیستم گوارش را تحریک کنند، بسیار مهم است. غذاهایی که می‌توانید بخورید شامل موز، برنج، سس سیب و نان تست است که برای معده ملایم هستند. از غذاهای چرب، تند یا پرفیبر خودداری کنید، زیرا می‌توانند باعث ناراحتی شوند.

سوالات متداول سرطان کلورکتال