علت نفخ شکم {راه‌های فوری از بین بردن نفخ شکم}

نفخ شکم اصطلاح پزشکی برای آزاد سازی گاز از دستگاه گوارش از طریق مقعد است. جمع شدن گاز در دستگاه گوارش یک روند طبیعی است. گاز به دو روش در بدن تجمع می کند، بلعیدن هوا هنگام خوردن یا نوشیدن می تواند باعث جمع شدن اکسیژن و نیتروژن در دستگاه گوارش شود. همچنین هنگامی که بدن غذا را هضم می کند، گازهای هضم کننده ای مانند هیدروژن، متان و دی اکسید کربن در بدن جمع می شوند. که در هر دو مورد نفخ ایجاد می شود.

علائم نفخ معده

از مهمترین علائم نفخ شکم می توانیم به این موارد اشاره کنیم :

• نفخ مکرر شکم
• آزاد شدن مقدار زیادی باد
• بوی بد باد شکم
• درد ناحیه شکم
• احساس همیشگی باد در شکم

علت نفخ زیاد شکم چیست

نفخ مشکل بسیار رایجی است. بدن همه افراد به گونه ای است که در سیستم گوارشی خود گاز جمع می کند. بیشتر افراد حدود 10 بار در روز گاز بدن را تخلیه می کنند. اما اگر به طور مرتب از بدن باد خارج می کنید، ممکن است دچار نفخ بیش از حد باشید که دلایل زیادی دارد.

چرا اینقدر نفخ دارم؟ به استناد از سایت www.medicalnewstoday.com:

Bloating commonly occurs due to a buildup of gas somewhere in the gastrointestinal (GI) tract.

Bloating causes the belly to look larger than usual, and it may also feel tender or painful. Fluid retention in the body can also lead to bloating.

The best way to tackle bloating is to determine its cause

نفخ معمولاً به دلیل تجمع گاز در جایی از دستگاه گوارش (GI) رخ می‌دهد.

نفخ باعث می‌شود شکم بزرگتر از حد معمول به نظر برسد و همچنین ممکن است حساس یا دردناک باشد. احتباس مایعات در بدن نیز می‌تواند منجر به نفخ شود.

بهترین راه برای مقابله با نفخ، تعیین علت آن است.

نقل قول شده از: https://www.medicalnewstoday.com/articles/322525

بلع هوا

بلعیدن هوا در طول روز از طریق خوردن و آشامیدن طبیعی است. به طور معمول، فقط مقدار کمی هوا از طریق بلع وارد بدن می شود. اگر غالباً هوای بیشتری را می‌بلعید ، ممکن است متوجه شوید که نفخ شکم بیش از حد را تجربه می کنید.  دلایلی که ممکن است هوا بیش از حد معمول را وارد بدن کنید، عبارتند از:

• جویدن آدامس
• سیگار کشیدن
• مکیدن اشیاء 
• نوشیدن نوشابه های گازدار
• سریع غذا خوردن

بلعیدن سریع غذا می‌تواند هوا را وارد دستگاه گوارش کند. نوشیدن با نی همچنین می‌تواند منجر به بلعیدن هوای بیشتر توسط افراد شود که به نوبه خود منجر به گاز و نفخ می‌شود. افرادی که نفخ دارند، در صورت امکان باید از استفاده از نی خودداری کنند و سعی کنند به آرامی غذا بخورند تا از بلعیدن هوا در طول وعده‌های غذایی جلوگیری شود.

رژیم غذایی 

رژیم غذایی که منجر به تولید گاز زیاد می‌شود، نفخ را افزایش می‌دهد به طور مثال مصرف لوبیا، کلم، کلم بروکلی، کشمش، عدس، آلوها، سیب همچنین مصرف غذاهای پر فروکتوز یا سوربیتول، مانند آب میوه نفخ را افزایش می دهند، زیرا این غذاها مدت زیادی را برای هضم شدن نیاز دارند و موجب تولید بوی نامطبوع نیز می شوند.

عدم تحمل غذایی مسئول بسیاری از موارد نفخ است. نفخ در افرادی که عدم تحمل لاکتوز دارند و قادر به هضم قند لاکتوز موجود در محصولات لبنی نیستند، رایج است. عدم تحمل خودایمنی به گلوتن، که به عنوان بیماری سلیاک شناخته می‌شود، یکی دیگر از عوامل بالقوه است.

بسیاری از افراد بلافاصله پس از یک وعده غذایی بزرگ دچار نفخ می‌شوند. می‌توان با خوردن چندین وعده غذایی کوچک‌تر در روز، که می‌تواند به حفظ حرکت دستگاه گوارش کمک کند، از این امر جلوگیری کرد.

همچنین، بعضی از غذاها در بدن نمی توانند کاملاً جذب شوند. این بدان معنی است که آنها از روده کوچک به روده بزرگ منتقل می شوند بدون اینکه به طور کامل هضم شوند. روده بزرگ حاوی مقدار زیادی باکتری است که مواد غذایی را تجزیه می کنند و با انجام این کار، مقدار زیادی گاز آزاد می کنند. تولید این گاز باعث ایجاد نفخ می شود. رژیم غذایی کم FODMAP را امتحان کنید.

خوردن فیبر بیشتر به جلوگیری از یبوست و نفخ کمک می‌کند. با این حال، باید در نظر داشت که خوردن فیبر زیاد یا افزایش سریع مصرف فیبر می‌تواند باعث نفخ و گاز بیشتر شود.

شرایط پزشکی

اگر رژیم غذایی شما حاوی مقادیر زیادی کربوهیدرات یا قند نیست و بیش از حد معمول  هوا را بلع نمی کنید، نفخ شکم را تجربه خواهید کرد. نفخ زیاد نشانه چیست؟ نفخ بیش از حد ممکن است، ناشی از وضعیت پزشکی باشد. شرایط بالقوه نفخ شکم از شرایط موقتی تا مشکلات گوارشی متغیر است. برخی از این شرایط عبارتند از:

• یبوست
• گاستروانتریت
• عدم تحمل مواد غذایی ، مانند عدم تحمل لاکتوز
• سندرم روده تحریک پذیر (IBS)
• بیماری کرون
• گاستریت و ورم معده
• بیماری سلیاک
• بواسیر
• دیابت
• اختلالات اشتهایی
• کولیت اولسراتیو
• سندرم دامپینگ
• بیماری ریفلاکس معده به دستگاه گوارش (GERD)
• پانکراتیت خود ایمنی
• زخم معده
• بیماری‌های زنان و زایمان، مانند اندومتریوز و کیست تخمدان، همچنین می‌توانند باعث درد، تورم و احساس نفخ در ناحیه شکم شوند.
• برخی مکمل‌ها، مانند آهن، می‌توانند باعث یبوست و نفخ شوند. از سوی دیگر، پتاسیم می‌تواند با کمک به تعادل سطح سدیم بدن، نفخ را کاهش دهد.

آیا بواسیر باعث نفخ شکم میشود

ابتلا به بواسیر مستقیماً باعث نفخ و گاز نمی‌شود. با این حال، اگر بواسیر داخلی دارید، می‌تواند بر توانایی شما در دفع راحت مدفوع یا گاز تأثیر بگذارد. به این ترتیب، ممکن است متوجه تجمع گاز و ایجاد ناراحتی، همراه با نفخ، شوید.

درمان نفخ شکم

بسته به علت مشکل، چندین روش برای درمان نفخ شکم وجود دارد. برای درمان خانگی نفخ شکم، موارد زیر را رعایت کنید :

• تغییر رژیم غذایی :  اگر رژیم غذایی شما حاوی مقدار زیادی کربوهیدرات بوده که هضم آن دشوار است، سعی کنید آن را با مواد خوراکی دیگری جایگزین کنید. کربوهیدرات هایی مانند سیب زمینی، برنج و موز  که هضم آن آسان تر است ، جایگزین های خوبی هستند.
• کمتر بخورید :  سعی کنید به جای سه وعده بزرگتر، روزانه حدود پنج تا شش وعده غذایی کوچک میل کنید تا به روند هضم شما کمک کند.
• به درستی بجوید : از انجام هر کاری که ممکن است مقدار هوای بلعیده شده را افزایش دهد، خودداری کنید. اطمینان حاصل کنید که غذاها به طور کامل جویده می شوند و از جویدن آدامس یا سیگار کشیدن اجتناب نمایید.
• ورزش : ورزش به هضم غذا کمک می کند و می تواند از نفخ شکم جلوگیری نماید.
• مصرف پروبیوتیک ها :پروبیوتیک‌ها باکتری‌های خوبی هستند که در روده‌ها زندگی می‌کنند. مصرف مکمل پروبیوتیک می‌تواند به تنظیم باکتری‌های روده بزرگ که می‌توانند گاز تولید کنند و باعث نفخ شوند، کمک کند.
• پد زغال : قرار دادن پد زغال در لباس می تواند گاز اضافی را  جذب کند.
• هنگام افزایش مصرف فیبر، بهتر است به آرامی شروع کنید و مصرف را طی چند هفته افزایش دهید تا بدن بتواند با این تغییر در رژیم غذایی سازگار شود.
• مصرف نمک را کاهش دهید. سدیم اضافی باعث می‌شود بدن آب را در خود نگه دارد. این می‌تواند باعث احساس تورم و نفخ در شکم و سایر نواحی بدن مانند دست‌ها و پاها شود.

بهترین دمنوش برای نفخ شکم

دمنوش نعناع، زنجبیل، زیره، عرق زنیان و عرق نعناع، بادرنجبویه، چای سبز، دارچین و هل، نعناع فلفلی، رازیانه و دمنوش ریشه جنتیانا جزو دمنوش های موثر برای نفخ و گاز شکم هستند. بهتر است ابتدا علت نفخ را تشخیص دهید و به یک باره دمنوش های جدید را امتحان نکنید. برای کودکان، زنان باردار و یا شیرده حتما باید با متخصص تغذیه مشورت کنید.

از بین بردن نفخ شکم فوری

نفخ شکم معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که گاز اضافی در معده یا روده جمع شود. وقتی نفخ درست بعد از غذا رخ می‌دهد، معمولاً خود به خود برطرف می‌شود، اما اغلب می‌توان این روند را تسریع کرد.

بسیاری از درمان‌های خانگی می‌توانند به مدیریت درد و ناراحتی نفخ کمک کنند. نکات سریع زیر ممکن است به از بین بردن کامل نفخ شکم کمک کند تا به سرعت از شر نفخ شکم خلاص شوید:

• وعده‌های غذایی کوچک‌تر با دفعات بیشتر
• روغن نعناع
• از نوشیدنی‌های گازدار پرهیز کنید
• ورزش کنید
• ماساژ شکم
• آب بنوشید
• از جویدن آدامس خودداری کنید
• از غذاهای گازدار پرهیز کنید
• از سیگار کشیدن خودداری کنید
• از بلعیدن هوا خودداری کنید
• با دقت غذا بخورید
• پیاده‌روی کنید
• مصرف غذاهای پرفیبر را کاهش دهید
• یوگا
• از مصرف الکل خودداری کنید
• آهسته غذا بخورید
• غذاهای پرفیبر مصرف کنید
• پروبیوتیک‌ مصرف کنید

پیاده‌روی کنید

فعالیت بدنی می‌تواند باعث حرکت منظم‌تر روده‌ها شود که می‌تواند به آزاد شدن گاز و مدفوع اضافی کمک کند. به حرکت درآوردن روده‌ها به ویژه در صورتی که فرد احساس یبوست داشته باشد، بسیار مهم است. پیاده‌روی می‌تواند به سرعت فشار گاز را تسکین دهد.

حرکات یوگا را امتحان کنید

برخی از حرکات یوگا می‌توانند عضلات شکم را به گونه‌ای قرار دهند که باعث آزاد شدن گاز اضافی از دستگاه گوارش و کاهش نفخ شود.

حرکت کودک، حرکت نوزاد شاد و اسکات همگی می‌توانند به افراد کمک کنند تا به سرعت تجمع گاز را تسکین دهند.

از کپسول‌های نعناع استفاده کنید

نعناع با شل کردن عضلات روده عمل می‌کند. کپسول‌های روغن نعناع نیز ممکن است برای سوء هاضمه و نفخ مرتبط مفید باشند. معمولاً آنها را به عنوان درمانی برای علائم سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) به بازار عرضه می‌کنند، اما افراد بدون IBS نیز می‌توانند از آنها برای تسکین نفخ استفاده کنند.

داروی از بین بردن نفخ شکم

قرص‌ها و شربت‌های سایمتیکون داروهای ضد نفخ هستند که می‌توانند به خروج هوای اضافی از دستگاه گوارش کمک کنند. در ادامه داروی از بین بردن نفخ شکم معرفی شده است:

• کپسول کلگارد
• قرص دایمتیکون (Dimethicone)
• قرص دایجستیو اید
• کپسول کربوگل
• کپسول سوپرمیبنت باریج

قرص مترونیدازول برای نفخ شکم

آیا قرص مترونیدازول برای نفخ شکم خوبه؟ اگر علت نفخ شکم عفونت‌های باکتریایی یا انگلی باشد ممکن است قرص مترونیدازول برای نفخ شکم تجویز شود. مترونیدازول آنتی بیوتیکی است که برای عفونت‌های ناشی از باکتری‌های بی‌هوازی و برخی انگل‌ها استفاده می شود.

ماساژ شکم را امتحان کنید

ماساژ شکم می‌تواند به حرکت روده‌ها کمک کند. ماساژی که در مسیر روده بزرگ باشد، به ویژه مفید است. افراد می‌توانند مراحل زیر را برای انجام این کار دنبال کنند:

• قرار دادن دست‌ها درست بالای استخوان لگن راست.
• مالش با حرکت دایره‌ای با فشار سبک به سمت بالا و به سمت راست قفسه سینه.
• مالش مستقیم در ناحیه بالای شکم به سمت قفسه سینه چپ.
• به آرامی به سمت پایین و به سمت استخوان لگن چپ حرکت کنید.
• در صورت لزوم تکرار کنید.

اگر ماساژ باعث درد شد، بهتر است فوراً آن را قطع کنید.

از روغن‌های گیاهی استفاده کنید

مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۶، اثربخشی مکمل‌های حاوی ترکیبی از روغن ضروری رازیانه و کورکومین را در ۱۱۶ نفر مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر خفیف تا متوسط ​​آزمایش کرد. پس از ۳۰ روز، افراد بهبود علائم سندرم روده تحریک‌پذیر، از جمله نفخ و درد شکم را گزارش کردند.

افراد نباید بدون مشورت با پزشک، از این روغن‌ها مصرف کنند. دلیل این امر این است که برخی از فرمولاسیون‌ها ممکن است سمی باشند یا با داروها تداخل داشته باشند و هیچ تنظیم دوزی وجود ندارد.

حمام آب گرم بگیرید

در آب غوطه‌ور شوید و استراحت کنید. گرمای حمام می‌تواند درد شکم را تسکین دهد. آرامش می‌تواند سطح استرس را کاهش دهد، که ممکن است به دستگاه گوارش اجازه دهد تا به طور مؤثرتری عمل کند و به کاهش نفخ کمک کند.

چه زمانی برای نفخ به پزشک مراجعه کنیم؟

اگرچه شایع نیست، نفخ و تورم شکم می‌تواند نشان دهنده یک بیماری شدید پزشکی باشد. بیماری کبد، بیماری التهابی روده، نارسایی قلبی، مشکلات کلیوی و برخی از انواع سرطان می‌توانند باعث نفخ شوند.

نفخی که برای روزها یا هفته‌ها ادامه یابد، ممکن است نشان دهنده یک مشکل سلامتی باشد که نیاز به مراقبت پزشکی دارد. توصیه می‌شود در مورد نفخ مداوم که به مرور زمان از بین نمی‌رود، با پزشک صحبت کنید.

افرادی که نفخ آنها همراه با این علائم رخ می‌دهد، باید به پزشک مراجعه کنند:

• تغییر اشتها یا مشکل در غذا خوردن
• اسهال
• استفراغ
• کاهش وزن
• تب
• درد شدید شکم
• خون قرمز روشن در مدفوع
• مدفوع به رنگ سیاه یا خرمایی تیره

بیشتر بخوانید: کدام رنگ مدفوع کدام خطرناک است

سوالات متداول درباره نفخ شکم