یبوست عارضه ایست که مدفوع سفت، خشک و دفع آن دشوار یا دردناک شود. یبوست بخش رایج و ناخوشایندی از دوران بارداری است. اما تغییرات ساده در سبک زندگی وجود دارد که میتوانید برای تسکین آن انجام دهید. از هر 5 نفر، 2 نفر در دوران بارداری به دلیل تغییرات هورمونی، مصرف دارو و مکمل و عدم دریافت فیبر کافی در رژیم غذایی، دچار یبوست میشوند. معمولاً علائم پس از زایمان برطرف میشوند.
اگر تغییرات رژیم غذایی و اصلاح سبک زندگی برای رفع یبوست در بارداری کافی نباشد، باید با پزشک خود در مورد داروهایی که ممکن است کمک کننده باشند مشورت کنید.
یبوست چیست؟
یبوست به معنی مشکل برای دفع مدفوع یا اجابت مزاج است. این اتفاق زمانی میافتد که غذایی که بدن دیگر به آن نیاز ندارد (ضایعات) به جای اینکه به صورت مدفوع از بدن خارج شود، در قسمت پایینی دستگاه گوارش (روده) باقی مانده و سفت میشود.
اکثر افراد تجربه یبوست را داشتهاند، اما در دوران بارداری این مشکل شایعتر است. تغییرات هورمونی در بدن که بارداری را ممکن میسازد، میتواند احتمال ابتلا به یبوست را افزایش دهد.
یبوست در بارداری چیست
حدود ۱۶ تا ۳۹ درصد از زنان در برههای از دوران بارداری دچار یبوست میشوند. احتمال ابتلا به یبوست در سه ماهه سوم بارداری، زمانی که جنین سنگینترین وزن را دارد و بیشترین فشار را به روده وارد میکند، بیشتر است. با این حال، یبوست میتواند در هر سه سه ماهه بارداری رخ دهد. گاهی اوقات، تا سه ماه پس از تولد نوزاد، یبوست همچنان ادامه دارد.
Constipation is particularly common during pregnancy. Up to 2 out of 5 people experience constipation at some point during pregnancy.
یبوست به ویژه در دوران بارداری شایع است. از هر 5 نفر، حداکثر 2 نفر در مقطعی از دوران بارداری یبوست را تجربه میکنند.
نقل قول شده از: https://www.pregnancybirthbaby.org.au/constipation-during-pregnancy
یبوست در بارداری سه ماه اول ممکن است به دلیل افزایش سطح هورمونها در بدن برای حمایت از بارداری، شایع تر باشد. این تغییرات میتواند در اوایل ماه دوم یا سوم سه ماهه اول بارداری رخ دهد.
علت یبوست در بارداری چیست؟

چه چیزی باعث یبوست در دوران بارداری میشود؟ تغییرات هورمونی در دوران بارداری و عادات روزانه میتواند احتمال یبوست را افزایش دهد. اگر قبل از بارداری یبوست داشتهاید، ممکن است علائم شما عود کند یا بدتر شود.به همین دلیل اگر دچار یبوست هستید و قصد بارداری هم دارید، سعی کنید قبل از بارداری عادات خوبی را در خود ایجاد کنید. سایر دلایل احتمالی یبوست در دوران بارداری عبارتند از:
پروژسترون و تغییرات هورمونی
بدن در دوران بارداری هورمون پروژسترون بیشتری تولید میکند. پروژسترون رودهها را شل میکند، به طوری که برای دفع مواد زائد از بدن به درستی کار نمیکنند. این کاهش سرعت به بدن زمان بیشتری میدهد تا مواد مغذی و آب را از غذایی که میخورید جذب کند.
هر چه غذا بیشتر در روده شما بماند، روده بزرگ (کولون) زمان بیشتری برای جذب رطوبت از آن دارد. مواد زائد خشک میشوند و هنگام تلاش برای دفع مدفوع، دفع آن دشوار میشود.
جنین
جنین در حال رشد رحم را سنگینتر میکند. این وزن اضافی میتواند فشار بیشتری به روده وارد کند و خروج مواد زائد از بدن را دشوارتر کند.
مکمل ها، آهن و ویتامین های دوران بارداری
آهنی که از ویتامین دوران بارداری دریافت میکنید به بدن کمک میکند تا خون مورد نیاز برای گردش اکسیژن در بدن مادر و کودک را تولید کند. با این حال، آهن زیاد میتواند تجزیه غذا را برای باکتریهای روده دشوارتر کند.
ننوشیدن آب کافی برای نرم کردن مواد زائدی که در روده گیر کردهاند، فقط مشکل را بدتر میکند. مواد زائد جمع شده و باعث یبوست میشوند.
اگر در دوران بارداری این مکمل ها را مصرف میکنید و از یبوست رنج میبرید، با پزشک خود در مورد تغییر در برند یا دوز دارو صحبت کنید.
سبک زندگی
رژیم غذایی، میزان مایعاتی که هر روز مینوشید و میزان ورزش و تحرکی که انجام میدهید، همگی در ایجاد یبوست نقش دارند. اکثر زنانی که باردار هستند، فیبر کافی نمیخورند، آب کافی نمینوشند یا به اندازه کافی ورزش نمیکنند.
سطوح پایین فیبر غذایی در دوران بارداری میتواند باعث یبوست شود. همانطور که عدم مصرف فیبر کافی در هر زمان دیگری باعث یبوست می شود. رعایت رژیم غذایی سالم، نوشیدن مایعات فراوان و ورزش منظم میتواند به شما در حفظ حرکات منظم روده کمک کند.
بیشتر بخوانید: غذاهای دارای فیبر کدام است و خواص فیبر چیست؟
علائم یبوست در بارداری چیست؟
همانطور که دفع مدفوع با احساس رضایتبخشی همراه است یبوست در بارداری دقیقاً برعکس و ناخوشایند است:
- فقط چند بار در هفته دفع مدفوع دارید.
- برای دفع مدفوع زور میزنید و شکم متورم و گازدار است.
- هنگام دفع مدفوع، مدفوع گلوله گلوله و سفت است. آنقدر خشک است که دفع آن دردناک است. (سندرم دفع سخت)
- گاهی اوقات، یبوست بارداری منجر به بواسیر بارداری و شقاق مقعد در بارداری میشود یا آن را بدتر میکند. مانند یبوست، هر دوی این بیماری ها در دوران بارداری شایع هستند.
آیا یبوست نشانه بارداری است؟
ممکن است در دوران بارداری دچار یبوست شوید، اما یبوست به معنای بارداری نیست. راههای بهتری برای تشخیص بارداری وجود دارد، مانند انجام آزمایش بارداری.
درمان یبوست بارداری

نمی توان جلوی هورمونهای بارداری (که دفع مدفوع را سخت تر می کند) را گرفت، اما میتوان تغییرات کمک کننده دیگری برای درمان سریع یبوست در بارداری ایجاد کرد.
مطلب مرتبط: آیا سرکه سیب برای یبوست خوب است؟
درمان خانگی یبوست در بارداری

اولین قدم برای درمان یبوست بارداری، افزایش مایعات و فیبر در رژیم غذایی است. خوردن غذاهای سبوسدار، میوه و سبزیجات اغلب میتواند یبوست را برطرف کند:
- روزانه ۲۵ تا ۳۰ گرم غذای غنی از فیبر بخورید: فیبر واقعاً میتواند کمک کند. فیبر مدفوع را نرم میکند تا دفع آن آسانتر شود. میتوانید فیبر را از میوهها، سبزیجات، غلات کامل، لوبیا، نخود فرنگی و عدس دریافت کنید. اگر یبوست دارید، احتمالاً به اندازه کافی فیبر نمیخورید.
- روزانه هشت تا ۱۲ فنجان آب بنوشید: این طرز فکر را که میگوید فقط به هشت فنجان آب در روز نیاز دارید، نادیده بگیرید. هشت فنجان حداقل مقدار در دوران بارداری است. برای نرم کردن مدفوع به مایعات بیشتری نسبت به حالت معمول نیاز دارید. آب بهترین است، اما می توانید نوشیدنیهای دیگر را امتحان کنید. شیر کمچرب، اسموتی، چای و آبمیوههای بدون شکر افزوده گزینههای خوبی هستند.
- سه بار در هفته و هر بار به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه ورزش متوسط انجام دهید: در دوران بارداری، به دلیل حمل وزن اضافی، تحرک کمتر امری عادی است. بارداری میتواند به ناحیه لگن و مفاصل فشار وارد کند که ممکن است تحرک را دشوار کند. اما اگر یبوست دارید، نشستن برای روده خوب نیست. مدفوع فقط آنجا میماند. با پزشک خود در مورد تمریناتی که بیخطر هستند و عضلات روده را به کار میاندازند، صحبت کنید.
- یک ویتامین دوران بارداری متفاوت را امتحان کنید: آهن موجود در ویتامین دوران بارداری ممکن است برای سیستم گوارش بیش از حد باشد. پزشک میتواند ویتامین دیگری با آهن کمتر پیشنهاد دهد.
عادات خوب توالت رفتن نیز کمک میکند:
- به محض اینکه احساس نیاز به دستشویی کردید، به دستشویی بروید. منتظر نمانید.
- خوردن و آشامیدن، به خصوص یک نوشیدنی گرم در صبحانه، میتواند میل به دستشویی رفتن را تحریک کند. ایده خوبی است که حدود 20 دقیقه بعد از غذا، به خصوص صبحانه، روی توالت بنشینید.
- از یک زیرپایی استفاده کنید و در حالت خم شده به جلو، با پاهای باز و کمر صاف، روی توالت بنشینید.
- نفسهای طولانی، آهسته و عمیق از طریق دهان بکشید تا به عضلات شکمتان کمک کند تا شل شوند، نفس خود را حبس نکنید.
اگر علائم ادامه یافت، پزشک ممکن است مکملهای فیبر یا ملینها را توصیه کند.
Some laxatives can cause you to become dehydrated and imbalance your electrolytes. This is why it’s so important to be sure that you’re taking the right laxative
برخی از ملینها میتوانند باعث کمآبی بدن و عدم تعادل الکترولیتها شوند. به همین دلیل بسیار مهم است که مطمئن شوید ملین مناسب را مصرف میکنید.
نقل قول شده از: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21895-pregnancy-constipation
از درمانهای خودسر خانگی، مانند روغن کرچک خودداری کنید، مگر اینکه پزشک توصیه کند.
برای یبوست در بارداری چی بخوریم؟
غذاهای غنی از فیبر محلول: جو دوسر، لوبیا، عدس؛ برخی میوهها مانند سیب، برخی سبزیجات و همچنین:
- آلو
- حبوبات مثل لوبیا، نخود فرنگی، عدس
- سبزیجات
- میوه مثل سیب، توت، تمشک
- دانه چیا وکینوا
- آب
- غلات کامل
- آجیل
- غذاهای حاوی پروبیوتیک
- بلغور جو دوسر
- درمان یبوست در بارداری با روغن زیتون
ملین و شربت یبوست در بارداری
ملینهایی که مصرف آنها در دوران بارداری بیخطر تلقی میشود شامل ملینهای نمکی مانند: هیدروکسید منیزیم (شیر منیزیم) یا سیترات منیزیم؛ محرکها مانند بیزاکودیل؛ و شربت لاکتولوز هستند.
درمان یبوست در بارداری با روغن زیتون
مصرف یک قاشق روغن زیتون با معده خالی، مدفوع را نرم کرده و یبوست را برطرف میکند. میتوانید روغن زیتون را به غذاهای خود اضافه کنید. استفاده موضعی از هر روغنی، از جمله روغن زیتون، عمدتاً بیخطر است زیرا به کودک نمیرسد. خطر در نحوه استفاده از آن است
بیشتر بخوانید: خواص روغن زیتون برای یبوست
درمان درد مقعدی در اثر یبوست در بارداری
فیبر زیادی مصرف کنید تا مدفوع شما به طور منظم دفع شود و از یبوست جلوگیری شود. برای تسکین درد مقعدی ناشی از یبوست بارداری، روزانه داخل تشت آب گرم بنشینید و با مشورت پزشک میتوانید از پمادهای حاوی لیدوکائین یا هیدروکورتیزون برای کاهش درد مقعدی در بارداری استفاده کنید.
آیا یبوست در بارداری خطرناک است؟
در حالی که اغلب موارد یبوست نشانهی بیماری جدی نیست، اما یبوست درمان نشده میتواند عوارضی مانند موارد زیر را ایجاد کند:
- شقاق مقعد
- هموروئید
- فشردگی مدفوع
- افتادگی رکتوم
- درد مقعدی
در موارد نادر، یبوست میتواند ناشی از بیماریهای جدیتری مانند تومورها باشد.
اما گاهی اوقات یبوست در دوران بارداری میتواند نشانه مشکل دیگری باشد. اگر یبوست شدید دارید که با درد شکم و اسهال همراه است، یا مخاط و خون دفع میکنید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
آیا یبوست در بارداری روی جنین تاثیر می گذارد؟
اگر باردار هستید، لازم نیست نگران باشید که یبوست روی نوزادتان تأثیر بگذارد. این ناراحتی در روده و شکم خودتان رخ میدهد؛ و به نوزاد منتقل نمیشود.
بیشتر ملینها جذب جریان خون نمیشوند و میتوان آنها را در دوران بارداری و شیردهی با خیال راحت مصرف کرد. با این حال، بهتر است قبل از مصرف هر دارویی در بارداری، همیشه با پزشک خود مشورت کنید.
آیا یبوست در بارداری باعث خونریزی میشود؟
آیا یبوست و زور زدن در بارداری میتواند باعث خونریزی شود؟ یبوست و زور زدن میتواند باعث پارگیهای کوچک (شقاق) و بواسیر در مقعد شود. گاهی اوقات این پارگیها خونریزی میکنند، بنابراین ممکن است لکههایی از خون را مشاهده کنید. در این مورد، خون به دلیل خونریزی مقعدی است، نه خونریزی واژینال.
پیشگیری از یبوست در بارداری
چگونه میتوان خطر ابتلا به یبوست را در دوران بارداری کاهش داد؟ میتوانید با انجام همان کارهایی که برای کنترل یبوست انجام میدهید، خطر ابتلا به یبوست را در این دوران هم کاهش دهید. به میزان فیبری که میخورید و مایعاتی که مینوشید توجه کنید. ورزشی را برنامهریزی کنید که برای شما قابل انجام باشد. پیادهروی، شنا، یوگا، پیلاتس و ایروبیک سبک، گزینههای خوبی برای فعال نگه داشتن روده هستند.
آیا یبوست بارداری بعد از زایمان هم ادامه پیدا میکند؟
بعد از اینکه نوزاد به دنیا آمد و سطح هورمونها به سطح قبل از بارداری بازگشت، حرکات روده احتمالاً به حالت عادی برمیگردد. دلایل مختلفی وجود دارد که یبوست ممکن است بعد از زایمان ادامه پیدا کند:
- اگر سزارین داشتهاید، ممکن است چند روزی یبوست داشته باشید.
- اگر بعد از زایمان طبیعی بخیه داشتهاید، ممکن است تخلیه روده و اجابت مزاج را به تاخیر بیندازید، که میتواند باعث یبوست شود.
- هرگونه داروی مسکن قوی که بعد از زایمان مصرف میکنید نیز میتواند باعث یبوست شود.
حتماً مقدار زیادی میوه، سبزیجات و غلات کامل سرشار از فیبر مصرف کنید و همچنین در دوران شیردهی، مصرف مایعات خود را افزایش دهید تا حرکات روده منظم داشته باشید.
یبوست در بارداری و جنسیت جنین
یبوست در بارداری و جنسیت جنین بهم ربطی ندارند. در واقع احتمال یبوست در بارداری در مادرانی که فرزند آن ها پسر است و مادرانی که فرزند دختر دارند به یک اندازه است اما به نقل قول از
In conclusion, severe chronic constipation of pregnant women was found to be associated with a higher proportion of males among newborns.
یبوست مزمن شدید زنان باردار با نسبت بالاتر نوزادان پسر مرتبط است.اما مطالعات بیشتری مورد نیاز است.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2964076/






سلام من ماه 5 بارداری هستم و یبوست گرفتم خیلی مقعدم درد میکنه به دلیل یبوست هست؟ لطفا بگید برای درمان درد مقعدی در اثر یبوست در بارداری چیکار کنم
سلام دوست عزیز
یبوست و درد مقعد ناشی از آن در بارداری شایع است. برای درمان سبک زندگی و تغذیه را اصلاح کنید. فیبر و مایعات و میوه و سبزیجات زیاد مصرف کنید و با تجویز پزشک فعالیت سبک روزانه مثل پیاده روی داشته باشید. برای کاهش درد از کمپرس گرم روی مقعد استفاده کنید. قبل از اجابت مزاج از وازلین یا روغن زیتون اطراف مقعد بمالید. برای کنترل یبوست حتماً از پزشک خودتان بخواهید داروی ملین مجاز در بارداری برای شما تجویز کند.