علت خارش مقعد چیست + درمان خانگی + قرص ضد خارش باسن

خارش مقعد (anal itching) عارضه‌ای است كه برای زنان، مردان و حتی کودکان هم اتفاق می‌افتد و می‌تواند بصورت مداوم یا لحظه‌ای باشد. این عارضه در مردان شایع‌تر از زنان است و ممکن است در طول شب یا بعد از اجابت مزاج شدیدتر باشد.

علت خارش مقعد ممکن است شستشوی بیش از حد یا خیلی کم مقعد، پسوریازیس و سایر بیماری‌های پوستی، مصرف برخی غذاها و دارو، عفونت‌، بواسیر، اسهال مداوم. التهاب پوست (درماتیت) باشد. دلایل خارش مقعد در بزرگسالان و کودکان متفاوت است و به همين علت در صورت تداوم این عارضه، نیاز به معاینه مقعد و رکتوم دارید.

درمان‌ خارش مقعد شامل کرم‌ها، پمادها، داروها و داروهای خانگی است. تشخيص دقيق برای تجويز درمان مناسب اهميت بسيار بالايی دارد. برای آشنایی بیشتر با علت خارش مقعد و روش‌های درمان آن در ادامه با ما همراه باشید:

شرایطی که می‌توانند خارش باسن را تشدید کنند:

• محیط گرم و مرطوب
• اصطکاک ناشی از لباس‌های جذب
• فشار ناشی از نشستن به مدت زیاد
• شرایط استرس و اضطراب

خارش مقعدی نشانه چیست

علت خارش مقعد می‌تواند اولیه باشد، به این معنی که هیچ نشانه‌ای از بیماری دیگری وجود ندارد، یا ثانویه باشد، به این معنی که یک علت زمینه‌ای قابل شناسایی وجود دارد که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

انواع خارش مقعد	علائم و علت
خارش اولیه یا آنی	فرد فقط گاهی به آن دچار می‌شود و بدون علت زمینه‌ای یا ابتلا به بیماری خاصی ایجاد می‌شود
خارش ثانویه	معمولا مداوم است و بیماری‌های زمینه‌ای مثل عفونت، عارضه‌های پوستی و بیماری‌های مقعدی و عامل ایجاد آن هستند

خارش مقعدی اصطلاح پزشکی برای خاریدن شدید مقعد است. خارش باسن یک علامت است و به خودی خود یک بیماری نیست. بسیاری از افراد از درخواست کمک خجالت می‌کشند، اما خارش در مقعد یک مشکل شایع است و درمان معمولاً می‌تواند آن را برطرف کند.

خارش مقعدی اولیه چهار مرحله دارد:

• مرحله 1: پوست طبیعی است.
• مرحله 2: پوست قرمز و ملتهب است.
• مرحله 3: پوست ضخیم شده است.
• مرحله 4: پوست ضخیم شده و دارای برآمدگی‌های درشت و زخم است.

در عین حال، مهم است که از خاراندن ناحیه خودداری کنید. انجام این کار می‌تواند خارش را بدتر کند، زیرا پوست را بیشتر تحریک می کند. پاک کردن بیش از حد مقعد نیز می‌تواند این اثر را داشته باشد.

اغلب، اجتناب از خاراندن برای مدتی به پوست اجازه می‌دهد تا بهبود یابد. با این حال، گاهی اوقات یک مشکل اساسی وجود دارد که نیاز به درمان پزشکی دارد.

علت خارش مقعدی بزرگسالان و کودکان

اغلب علت خارش مقعد مشخص نیست. علل احتمالی خارش مقعد عبارتند از:

• مواد محرک: بی‌اختیاری مدفوع و اسهال طولانی‌مدت، صابون‌های خشن یا پاک کردن بیش از حد و مکرر پوست مقعد را تحریک می کند.
• عفونت‌: عفونت‌های مقاربتی، عفونت‌های کرمک و عفونت‌های قارچی
• بیماری‌های پوستی: گاهی اوقات خارش مقعد نتیجه یک بیماری خاص پوستی مانند خشکی پوست، پسوریازیس یا درماتیت تماسی است.
• بیماری‌های زمینه ای: این موارد شامل دیابت، بیماری تیروئید، شقاق مقعدی و بواسیر است.
• تعداد دفعات اجابت مزاج و یبوست و اسهال
• لباس زیر یا شلوار تنگ: می‌تواند باعث گرما و رطوبت (عرق) در اطراف مقعد شده و خارش را بدتر کند.

پوست ناحیه اطراف مقعد حساس است. به همین دلیل پاک کردن کامل مقعد پس از اجابت مزاج بسیار مهم است. ناحیه اطراف مقعد ممکن است زمانی که مدفوع در چین‌های مقعد باقی می‌ماند، خارش داشته باشد.

آنچه می‌خورید و می‌نوشید نیز ممکن است باعث خارش مقعد شود، از جمله:

• لبنیات
• نوشیدنی‌های گازدار
• نوشیدنی‌های کافئین‌دار (قهوه، چای و نوشابه)
• غذاهای اسیدی یا تند (گوجه فرنگی، مرکبات، فلفل تند و سیر خام)

سایر علل خارش مقعد عبارتند از:

بواسیر

بواسیر رگ‌های متورم و بزرگی در داخل و خارج مقعد هستند. بواسیر خارجی می‌تواند پاک کردن مدفوع را دشوار کند. بواسیر داخلی نیز ممکن است باعث خونریزی و نشت مقعد شود که می‌تواند پوست را تحریک کند.

درمان بواسیر [بررسی تمام روش های درمان فوری]

عفونت‌های قارچی

مخمر قارچی به نام کاندیدا باعث عفونت‌های قارچی در واژن یا مقعد می‌شود. همچنین ممکن است باعث تغییر رنگ، تورم یا بریدگی‌های کوچک یا ترک در پوست آن ناحیه شوند.

شقاق مقعد

شقاق مقعد پارگی‌هایی در پوشش مقعد است. ضربه به این ناحیه علت اصلی شقاق مقعد است. تروما ممکن است شامل یبوست، زور زدن هنگام دفع مدفوع، دوره‌های طولانی اسهال و رابطه جنسی مقعدی باشد.

شقاق مقعدی چیست؟ | درمان شقاق چگونه است؟

HPV و زگیل

ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یک ویروس بسیار رایج است که می‌تواند علاوه بر مقعد و رکتوم، اندام تناسلی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. HPV باعث زگیل تناسلی می‌شود.

زگیل تناسلی نوعی عفونت مقاربتی است و باعث ایجاد برآمدگی‌ها و زائده‌های کوچک (زگیل) در داخل و اطراف اندام تناسلی و ناحیه اطراف مقعد می‌شود. زگیل تناسلی همچنین ممکن است باعث خونریزی خفیف، ناراحتی و احساس سوزش شود.

کرم‌های سنجاقی

کرم‌های سنجاقی انگل و کرم‌های ریز سفید یا خاکستری روشن هستند. به این معنی که برای دریافت مواد مغذی به سایر موجودات زنده (میزبان) وابسته اند تا بتوانند رشد و تکثیر شوند. انگل‌ها به میزبان خود آسیب می‌زنند.

کرم‌های سنجاقی در روده و رکتوم افراد آلوده زندگی می‌کنند و شب‌ها تخم‌های خود را در اطراف مقعد می‌گذارند که باعث خارش آن ناحیه مخصوصاً در شب می‌شود.

آبسه مقعدی

جمع شدن چرک و عفونت در انتهای مقعد و نزدیک راست روده را آبسه مقعدی می‌گویند. این عارضه علاوه بر ایجاد برآمدگی ملتهب و دردناک، باعث ایجاد خارش مقعدی هم می‌شود. درمان آبسه مقعدی فقط با جراحی و لیزر و تخلیه عفونت امکانپذیر است.

فیستول

به ایجاد یک مجرای عفونی بین روده بزرگ و پوست اطراف مقعد فیستول گفته می‌شود. عفونت فیستول مقعدی پیش رونده است و اگر این عارضه به موقع درمان نشود، پیچیده شده و درمان آن بسیار سخت خواهد شد. خروج عفونت و خون از مقعد، خارش و سوزش و گاهی درد مقعد از علائم فیستول شناخته می‌شوند.

روش های درمان فیستول چیست

علت خارش مقعدی بعد از دفع مدفوع

ناحیه اطراف مقعد ممکن است زمانی که مدفوع در چین‌های مقعد باقی می‌ماند، دچار خارش شود. تعداد دفعات دفع مدفوع و شکل آن نیز می‌تواند در خارش مقعد نقش داشته باشد.

خارش مقعدی بعد از دفع مدفوع اگر ناشی از بواسیر و شقاق باشد ممکن است بعد از اجابت مزاج خارش شدیدتر شود. همچنین اگر درماتیت یا التهاب پوستی در ناحیه مقعد وجود داشته باشد خارش مقعدی بعد از دفع مدفوع بیشتر می شود. برای بهبود خارش مقعدی بعد از دفع مدفوع:

• آب فراوان مصرف کنید.
• از غذاهای تند پرهیز کنید
• برای استفاده از پماد و داروهای ضد کرمک با پزشک مشورت کنید
• استفاده از وازلین به تسکین خارش کمک می‌کند
• لباس زیر نخی سفید بپوشید که چسبناک نباشد

خارش مقعد کودکان

خارش مقعدی در کودکان شایع است و اغلب به دلایل ساده‌ای مانند سوزش پوست یا کرمک ایجاد می‌شود. سایر علل شامل: بواسیر، حساسیت‌های غذایی و عفونت‌ها می‌شود. خوشبختانه، اکثر موارد جدی نیستند و می‌توان آنها را در خانه درمان کرد. شایع‌ترین علت خارش مقعد در کودکان، کرمک است. کرمک‌ها می‌توانند هنگام خروج از روده برای تخم‌گذاری باعث خارش شدید شوند. این اتفاق بیشتر در شب رخ می‌دهد.

بیشتر کودکان مبتلا به کرمک دچار خارش باسن و ناحیه اطراف مقعد می‌شوند. سایر علل شایع خارش مقعد در کودکان:

• استرپتوکوک اطراف مقعد: عفونت پله اطراف مقعد (نوعی استرپتوکوک) در کودکان بین ۶ ماه تا ۱۰ سال شایع است. این عفونت منجر به بثورات، خارش و گاهی درد می‌شود.

بثورات اطراف مقعد معمولاً مانند یک حلقه قرمز روشن در اطراف مقعد به نظر می‌رسد. استرپتوکوک اطراف مقعد با یک سواب پوستی که به آزمایشگاه ارسال می‌شود، تشخیص داده می‌شود.

• سوزش پوست یکی دیگر از دلایل شایع خارش مقعد در کودکان است. علت سوزش می‌تواند لباس تنگ، بهداشت نامناسب توالت یا صابون و محصولات پاک‌کننده معطر باشد.

وقتی پوست تحریک می‌شود، خارش می‌گیرد. سپس، خاراندن، پوست را بیشتر تحریک می‌کند. این منجر به خارش بیشتر و ایجاد یک چرخه خارش و سوزش می شود.

پماد برای درمان خارش مقعدی کودکان

محافظت از پوست آسیب‌دیده با پماد وازلین یا خمیر اکسید روی اولین درمان خوب است. در صورت نیاز، می‌توان کرم هیدروکورتیزون ۱٪ را دو تا سه بار در روز به مدت یک یا دو هفته برای کاهش التهاب و خارش استفاده کرد.

پماد موپیروسین برای چیست

علائم خارش پوست مقعد

علائم خارش مقعد ممکن است شامل خارش شدید، التهاب، سوزش و درد باشد. خارش و سوزش بسته به علت ممکن است کوتاه مدت یا مداوم باشد. خارش مقعد اغلب در زمان خواب یا در هوای گرم و مرطوب بدتر می‌شود.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم

برای اکثر موارد خارش مقعد نیازی به مراقبت‌های پزشکی نیست. اما در صورت موارد زیر به پزشک مراجعه کنید:

• خارش مقعد شدید یا مداوم
• خونریزی مقعدی یا نشت مدفوع دارید
• به نظر می‌رسد ناحیه مقعد عفونی شده است
• نمی‌توانید علت خارش مداوم را تشخیص دهید

درمان خانگی خارش مقعدی

درمان خارش مقعد به علت ایجاد آن بستگی دارد. این درمان ممکن است شامل اقدامات خانگی مانند استفاده از کرم ضد خارش یا درمان عفونت یا بی‌اختیاری مدفوع باشد.

If symptoms are worse at night, an oral antihistamine might be prescribed. This is medicine that you take by mouth. It can help give relief until an anti-itch cream takes effect.

اگر علائم در شب بدتر شود، آنتی‌هیستامین خوراکی تجویز می شود. دارویی که به صورت خوراکی مصرف می‌شود و می‌تواند تا زمانی که کرم ضد خارش اثر کند، به تسکین آن کمک کند.

www.mayoclinic.org

برخی نکات کاربردی می‌توانند به درمان و پیشگیری از خارش مقعد در خانه کمک کنند. این موارد می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• اجتناب از محرک‌های شناخته‌شده
• تمیز نگه داشتن ناحیه مقعد و شستشو پس از تخلیه روده
• شستشو با آب گرم ساده، خشک کردن خوب ناحیه و استفاده از کرم یا نرم‌کننده بر پایه آب
• خشک کردن ناحیه مقعد با ضربه زدن، نه مالش
• استفاده از پودر بدون عطر برای کمک به خشک نگه داشتن ناحیه
• مصرف فیبر زیاد برای بهبود حرکات روده
• اجتناب از غذاهای پرادویه و ادویه‌دار
• اجتناب از صابون‌های دارویی، عطری یا دئودورانت
• اجتناب از دستمال مرطوب یا سایر محصولات معطر
• اجتناب از خاراندن
• اجتناب از زور زدن هنگام دفع
• پوشیدن دستکش نخی هنگام خواب برای جلوگیری از آسیب پوست به دلیل خاراندن ناخودآگاه
• پوشیدن لباس زیر نخی گشاد و قابل تنفس
• اجتناب از پوشیدن لباس زیر در شب
• اجتناب از لباس‌های پلاستیکی و نایلونی، زیرا این لباس‌ها می‌توانند عرق را به دام بیندازند
• کوتاه و تمیز نگه داشتن ناخن‌ها
• تسکین پوست تحریک‌شده با خیساندن پنبه در آب سرد و قرار دادن آن در ناحیه آسیب‌دیده

اگر عامل خارش مقعدی یکی از عارضه‌های هموروئید، شقاق یا فیستول باشد باید حتما به پزشک مراجعه کنید تا با توجه به شدت پیشرفت بیماری، بهترین راه درمان را برای شما تجویز کند. در بسیاری از مواقع، جراحی و عمل لیزر بواسیر، شقاق، فیستول و غیره تنها راه‌هایی هستند که این عارضه‌ها را بطور قطعی درمان می‌کنند.

بهترین پماد برای خارش مقعدی

برای خارش دور مقعدی چه پمادی خوبه؟برای تسکین خارش مقعد، ترکیبی از پمادهای محافظ و احتمالاً یک دوره کوتاه پماد هیدروکورتیزون می‌تواند مؤثر باشد. کرم‌های محافظ مانند اکسید روی و وازلین از پوست در برابر رطوبت و سوزش محافظت می‌کنند، در حالی که هیدروکورتیزون یک درصد، می‌تواند به کاهش التهاب و خارش کمک کند.

• پمادهای تسکین‌دهنده می‌توانند علائم را تسکین دهند.
• پماد بتامتازون كه تاثير طولانی‌تری دارد هم موثر است.
• در صورتيكه پوست نازک شده باشد ميتوان از پمادهاي آنتي بيوتيكي كمك گرفت.
• کورتیکواستروئیدها می‌توانند التهاب را کاهش دهند.
• نرم‌کننده‌ها و کرم‌های محافظ، مانند ژل هیدروکسید آلومینیوم، کره کاکائو و گلیسیرین، یک مانع فیزیکی برای محافظت از پوست تشکیل می‌دهند.
• پماد برای درمان‌ بواسیر ، مانند هیدروکورتیزون، ممکن است کمک‌کننده باشند.

قرص ضد خارش مقعدی

قرص خارش مقعدی خاصی وجود ندارد. آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای ضد قارچ (در صورت وجود عفونت) آنتی‌هیستامین‌ها (اگر خارش به دلیل آلرژی باشد) معمولاً به عنوان قرص ضد خارش مقعدی تجویز می شود.

دارو گیاهی برای خارش مقعدی

نشستن در لگن آب گرم که با ترکیب بابونه و آویشن مخلوط شده است، روغن نارگیل، ژل آلوئه ورا تازه، و دمنوش های:

• دمنوش اسفرزه
• دمنوش گل سرخ
• دمنوش پنیرک
• دمنوش ختمی

از داروهای گیاهی برای خارش باسن می باشد.

برای خارش مقعدی به چه دکتری مراجعه کنیم؟

در مرحله اولیه اگر برای خارش مقعدی به پزشک عمومی مراجعه می کنید، پزشک ممکن است شما را به متخصص پوست یا به متخصص پروکتولوژی (پزشکی که در درمان مشکلات رکتوم و مقعد تخصص دارد) ارجاع دهد.

تشخیص خارش مقعدی توسط پزشک

هر کسی که خارش مداوم دارد باید به پزشک مراجعه کند. سابقه پزشكی بيمار، زمان و مدت خارش و همچنين علائم همراه آن بايد بررسي شوند. مواردی از قبيل تعدد و حالت اجابت، ترشح احتمالی مدفوع، حس رطوبت يا حس اجابت ناتمام، نحوه بهداشت و پاكسازی پس از اجابت همگی بايد بررسی شوند. برای شناسایی علت، پزشک ممکن است سوالات زیر را بپرسد:

• چه مدت خارش وجود داشته است؟
• چه چیزی آن را بدتر یا بهتر می‌کند؟
• sوالاتی درمورد سبک زندگی، از جمله رژیم غذایی، اقدامات بهداشتی و سفرهای اخیر
• شدت خارش و تاثیر آن بر زندگی فرد؟

اطلاعات دیگری که ممکن است به پزشک در شناسایی علت کمک کند عبارتند از:

• سابقه پزشکی گذشته به ویژه هرگونه سابقه جراحی آنورکتال، هموروئید یا دیابت
• وجود بی اختیاری ادرار یا مدفوع
• سایر علائم و نشانه ها، مانند خونریزی یا گرفتگی معده

معاينه فیزیکی و بررسی پوست ناحيه مقعد لازم است، چون نرمال بودن پوست يا هرگونه زخم، قرمزی و يا تغيير ضخامت پوست ناشی از خارش‌های مداوم و مكرر بايد بررسی شوند. پزشک با انجام معاینه مقعدی علائم زیر را جستجو می‌کند:

• سواب برای بررسی عفونت
• بیوپسی، در صورت وجود تغییرات مربوط به پوست یا سایر تغییرات
• کشت مدفوع اگر اسهال یک علامت باشد
• آزمایش خون برای رد شرایط سیستمیک، مانند بیماری کبد

سابقه سفرهای انجام شده، داروها و پمادهای مصرف شده، سابقه دقيق مواد و عادات غذايی كه احتمالا در خارش نقش دارند نيز بايد بررسی شوند. در اغلب اوقات مصرف زياد قهوه، چای، نوشابه، مايعات انرژی‌زا موثر هستند. در نهايت، عوامل عفونتی مانند انگل در كودكان (به ندرت در بزرگسالان) بايد مد نظر گرفته شوند.

پزشک ممکن است بتواند با پرسیدن درباره علائم، سابقه پزشکی و عادات شخصی، علت خارش مقعد را تشخیص دهد. ممکن است به معاینه فیزیکی، از جمله معاینه رکتوم، نیاز باشد. در صورت مشکوک بودن به عفونت کرمک، باید آزمایش کرمک انجام دهید.

اگر علت خارش مشخص نباشد یا خارش مقعد به درمان پاسخ ندهد، پزشک ممکن است شما را به متخصص پوست ارجاع دهد. در بسیاری از موارد، علت خارش مشخص نیست، اما علائم را می‌توان درمان کرد.

يک اصل مهم ولی غالبا بسيار سخت اين است كه خارش طوری مديريت شود كه منجر به زخم مقعد نشود. اصلاح عادت و خودداری از خارش معمولا بسيار سخت است و برخی افراد حتی در موقع خواب هم بدون اينكه بدانند اينكار را تا زمان بيدار شدن انجام می‌دهند. برای اين دسته افراد توصيه می‌شود ناخن‌هايشان را هميشه كوتاه نگه دارند و يا در شب دستكش‌های نرم پارچه‌ای و سبک بدست كنند.

عوارض خارش مقعد

خارش مقعد معمولاً باعث ایجاد میل غیرقابل کنترلی برای خاراندن مقعد می‌شود. با این حال، خاراندن تسکین طولانی مدتی ایجاد نمی‌کند.

خاراندن ناحیه مقعد باعث تحریک بیشتر می‌شود و ممکن است به جای تسکین، خارش را بدتر کند. پوست شما در این ناحیه حساس است و ناخن‌های شما بسیار قوی‌تر از پوست شما هستند. خاراندن با ناخن ممکن است باعث آسیب پوستی یا عفونت شود. اگر چرخه خاراندن ادامه یابد، می‌تواند منجر به ناراحتی شدید، درد و سوزش شود.

سوالات متداول درباره خارش مقعد