بواسیر یا هموروئید (رگهای متورم در رکتوم) ممکن است با خارش، سوزش، درد و تورم مقعد همراه باشد. همچنین میتواند منجر به خون در مدفوع و نشت ترشحات مقعدی شود. روش های خانگی برای درمان بواسیر میتواند ناراحتی را تا زمان بهبودی کاهش دهد. اکثر بواسیرها ظرف یک هفته یا بیشتر با درمان خانگی از بین می روند. اما ممکن است بعد از مدتی دوباره عود کنند.
افرادی که دچار این بیماری می شوند در مرحله اول به دنبال روش های درمان خانگی راحت و بی دردسر مثل دارو و قرص بواسیر می باشند. بهترین و قوی ترین قرص برای درمان بواسیر زمانی می تواند تاثیر داشته باشد که همراه با تغییرات سبک زندگی مثل اصلاح رژیم غذایی و مصرف مایعات و فیبر باشد.
آیا بعد از عمل بواسیر دوباره رشد میکند؟ احتمال بازگشت دوباره بواسیر حتی بعد از عمل جراحی هم وجود دارد. اگر بیمار به نقض اصول پروتکل درمان بواسیر ادامه دهد، بواسیر میتواند مجدد به طور کامل بازگردد. بواسیر قابل انتقال و مسری نیست اما ممکن است به ژنتیک و ارث مرتبط باشد.
بیشتر بخوانید: آیا بواسیر واگیردار است؟
آیا بعد از عمل بواسیر دوباره رشد میکند
بله، بواسیر میتواند پس از درمان بازگردد. حتی پس از درمان موفقیتآمیز، از جمله عمل جراحی، اگر علل زمینهای، مانند رژیم غذایی نامناسب، عدم ورزش یا زور زدن هنگام اجابت مزاج، برطرف نشوند، بواسیر میتواند عود کند.
درمان بواسیر با لیزر نسبت به سایر روش های درمانی احتمال عود کمتری دارد و بیشتر گزارشات از بازگشت دوباره هموروئید بعد از عمل جراحی سنتی بوده است. لیزر درمانی روش دقیقی است و با توجه به عدم استفاده از پانسمان که در جراحی به کار می رود، احتمال عفونت با لیزر کمتر است.
اما در نهایت خطر عود همچنان وجود دارد. عواملی مثل عادات بد روده، رژیم غذایی کم فیبر، عدم ورزش، چاقی و بارداری، این خطر را افزایش می دهند.
سایت www.cham.org در مورد احتمال عود دوباره بواسیر می گوید:
About 5 out of 100 people have hemorrhoids that come back after surgery
حدود ۵ نفر از هر ۱۰۰ نفر بواسیری دارند که بعد از جراحی برمیگردد.
https://www.cham.org/HealthwiseArticle.aspx?id=hw212391
علائم و نشانه های عود بواسیر
چگونه بفهمیم که بواسیر برگشته است؟ معمولاً میتوانید بواسیر بیرونزده را با انگشت خود لمس کنید. اگر از آینه برای نگاه کردن به مقعد استفاده کنید، یک توده نرم در اطراف مقعد خود خواهید دید. بواسیر بیرونزده معمولاً مشکلات جدی ایجاد نمیکند، اما میتواند ناراحتکننده باشد. سایر علائم بواسیر عود کرده مشابه علائم اولیه بیماری است و شامل موارد زیر است:
- خارش مقعد
- درد مقعد
- خون در مدفوع
- تودههای مقعدی سفت و دردناک
- درد دردناک هنگام نشستن
تورم ممکن است رگهای خونی خارجی یا داخلی را تحت تأثیر قرار دهد. محل بواسیر بر علائم تأثیر میگذارد. بواسیر داخلی میتواند بیرون بزند (از رکتوم تحتانی بیرون بیفتد) و باعث درد شود.
علت عود بواسیر
برخی از بواسیرها به سادگی عود میکنند زیرا بافت اطراف رگ خونی حساس یا آسیب دیده است. در این حالت، جراحی ممکن است تنها راه واقعی برای جلوگیری از عود بواسیر در آن نقطه باشد. در مورد وضعیت خود با دکتر بواسیر صحبت کنید و ببینید آیا این گزینه برای شما مناسب است یا خیر.
چرا بواسیر بعد از درمان هم دوباره برمیگردد؟ اگر بیمار عادات غذایی و سبک زندگی ناسالمی مانند موارد زیر را ادامه دهد:
- پس از انجام عمل جراحی بواسیر، اگر بیمار به خوردن غذاهای دیرهضم و مصرف بیش از حد غذاهای چرب ادامه دهد، رودهها باید برای دفع مدفوع سخت تر کار کنند. در نتیجه خطر یبوست و عود مجدد بواسیر افزایش می یابد.
- بیمارانی که لبنیات زیادی مصرف میکنند ممکن است علائمی مانند نفخ را تجربه کنند که مستقیماً یبوست را تشدید میکند، این مورد به ویژه برای کسانی که تحت عمل جراحی بواسیر قرار گرفتهاند مضر است.
- پس از عمل جراحی بواسیر، اگر بیمار احتیاط نکند و از محرکهایی مانند الکل، آبجو، قهوه اجتناب نکند، میتواند منجر به کم آبی بدن، مدفوع چسبناک یا خشک، نیاز به زور زدن هنگام اجابت مزاج و در نتیجه مشکل و درد شود و مسیری را برای بازگشت بواسیر فراهم کند.
- داشتن سبک زندگی نادرست نیز عاملی در عود بواسیر است، مانند نشستن برای مدت طولانی، بلند کردن مداوم اجسام سنگین به مدت طولانی، که به دلیل فشار بر رکتوم که ظریف و آسیبپذیر است، به خصوص پس از هموروئیدکتومی، بر مخاط مقعد تأثیر میگذارد.
- بنابراین، اینکه آیا بواسیر پس از جراحی برمیگردد یا خیر، تا حد زیادی به مراقبت از خود و اقدامات پیشگیرانه بیمار بستگی دارد. بیماران باید به طور فعال یک سبک زندگی سالم و متعادل را در پیش بگیرند تا احتمال عود بواسیر پس از درمان را به حداقل برسانند.
راه های پیشگیری از عود دوباره هموروئید
پس از درمان هموروئید با لیزر یا عمل جراحی، برای به حداقل رساندن خطر عود دوباره هموروئید، بیماران باید به موارد زیر توجه کنند:
پیگیری پس از جراحی
مراجعه های بعدی پس از جراحی هموروئید بسیار مهم هستند، اما اغلب توسط بسیاری از بیماران نادیده گرفته میشوند. این ویزیتها وضعیت سلامت بیمار را ارزیابی کرده و علل اصلی هموروئید را شناسایی میکنند. به عنوان مثال، اگر هموروئید به دلیل عادات غذایی یا سبک زندگی ناسالم باشد، تنظیم رژیم غذایی ضروری است. در موارد هموروئید مزمن مرتبط با یبوست که به بیماریهایی مانند کولیت روده مرتبط است، درمان مداوم ضروری است.
عادات اجابت مزاج
برای تسکین درد و ناراحتی مقعد بعد از اجابت مزاج از حمام سیتز استفاده کنید یا داخل لگن آب گرم بنشینید. از توالت فرنگی بجای ایرانی استفاده کنید و موقع دفع مدفوع زور نزنید. با مشورت پزشک می توانید از پماد و داروهای بواسیر مثل آنتی هموروئید یا پماد ان ان استفاده کنید.
سعی کنید عادت دفع منظمی داشته باشید و آن را به تاخیر نیندازید اگر احساس نیاز به اجابت مزاج کردید همان لحظه به دستشویی بروید.
افزایش مصرف آب، مایعات و فیبر
- برای کاهش یبوست و خطر عود بواسیر، باید فیبر و مایعات کافی مصرف کنید و روزانه ۲ تا ۲.۵ لیتر آب بنوشید.
- مصرف آب کافی به سوخت و ساز بدن، دفع مواد زائد، نرم شدن مدفوع و پیشگیری از یبوست کمک میکند.
- فیبر موجود در غذاها باعث هضم کارآمد و دفع مواد زائد شده و از یبوست جلوگیری میکند.
- مصرف منظم فیبر از طریق سبزیجات، میوههای نرم و غلات کامل ضروری است.
- غذاهایی را که به هضم و حرکت روده کمک میکنند را برای بهبود سریع پس از جراحی در رژیم غذایی خود بگنجانید.
- از خوردنی های تند و نوشیدنی های محرک مانند الکل، آبجو و کافئین خودداری کنید، زیرا میتوانند مقعد را تحریک کرده و منجر به عود سریع بواسیر شوند.
یک رژیم غذایی سالم داشته باشید
رژیم غذایی روزانهای را دنبال کنید که مصرف چربیها و ادویهها محدود باشد. توجه داشته باشید که بیمارانی که تحت عمل جراحی هموروئیدکتومی قرار گرفتهاند، نباید غذاهای بیش از حد شور مصرف کنند زیرا جذب آب را مختل کرده و منجر به خشکی مدفوع و یبوست شده و در نتیجه حرکات روده را دشوار می کند.
مصرف غذاهای نرم و سالم مانند سوپ را افزایش دهید که به کاهش فشار بر معده و روده کمک میکند. برای افزایش ترشح آنزیمها در بزاق، که به فرآیند هضم سریعتر و روانتر کمک میکند، به آرامی غذا بخورید ووعدههای غذایی خود را کاملاً بجوید. از مصرف غذاهای سفت که باعث یبوست می شوند و احتمال عود بواسیر را افزایش می دهند، خودداری کنید.
تحرک و ورزش منظم
برای کاهش خطر عود هموروئید، ایجاد عادت به ورزش و تحرک منظم ضروری است. ورزش روزانه به تسهیل فرآیندهای متابولیک، بهبود عملکرد عضلات اسفنکتر مقعد و افزایش هضم غذا در بدن کمک میکند. عود هموروئید پس از جراحی تا حد زیادی به برنامه ورزشی و فعالیت های فیزیکی بیمار بستگی دارد.
فعالیتهای بدنی مختلف را انجام دهید:
- پیادهروی، دویدن
- شنا
- دوچرخهسواری
- یوگا
ورزش روزانه ۱۵ تا ۳۰ دقیقه را هدف قرار دهید. بهترین راه برای جلوگیری از بواسیر عود کننده، درمان ریشه مشکل است، چه یک بیماری پزشکی باشد و چه یک عامل سبک زندگی.
