خون در ادرار زنان و مردان نشانه چیست و چگونه درمان می شود

خون در ادرار یا ادرار قرمز که همان هماچوری (hematuria) نامیده می شود مشکل تقریباً شایعی است که در بیشتر مواقع بی خطر بوده ولی گاهی ممکن است نشانه یک بیماری زمینه ای جدی مانند سرطان باشد. اگر بتوانید خون را ببینید، هماچوری ناخالص نامیده می شود. خونی که با چشم غیر مسلح دیده نمی شود، هماچوری میکروسکوپی نامیده می شود. اغلب آب توالت را قرمز یا صورتی می کند. یا ممکن است بعد از ادرار لکه هایی از خون را مشاهده کنید.

دیدن خون در ادرار می تواند ترسناک باشد. در بسیاری از موارد، علت بی ضرر است. درمان خون در ادرار بستگی به علت آن دارد. عکس ادرار خونی را در ادامه مشاهده میکنید:

خون در ادرار چیست

شرایط و بیماری های مختلف مانند عفونت، بیماری کلیوی، و اختلالات خونی نادر می توانند باعث خون در ادرار شود. خون ممکن است قابل مشاهده باشد یا در مقادیر کم با چشم دیده نشود. هر گونه خون در ادرار می تواند نشانه یک مشکل جدی سلامتی باشد، حتی اگر فقط یک بار اتفاق بیفتد. نادیده گرفتن هماچوری می تواند منجر به بدتر شدن شرایط جدی مانند سرطان و بیماری کلیوی شود، بنابراین باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.

هماچوری به معنای وجود خون در ادرار در دو نوع وجود دارد:

• هماچوری شدید، زمانی که می توانید خون را در ادرار خود ببینید.
• هماچوری میکروسکوپی، زمانی که نمی توانید خون را در ادرار ببینید، اما زیر میکروسکوپ مشاهده می شود یا با استفاده از آزمایش ادرار مشخص می شود. اغلب علت هماچوری ناشناخته است.

مطلب مرتبط: علت خون در اسپرم مردان چیست

آیا وجود خون در ادرار خطرناک است؟

خون در ادرار معمولاً تهدید کننده زندگی نیست. اما گاهی اوقات، علت هماچوری جدی است. اگر متوجه خون در ادرار شدید، وحشت نکنید، اما آن را جدی بگیرید. در بسیاری از موارد، خون در ادرار، به راحتی قابل درمان است. با این حال، می تواند به یک مشکل جدی مانند سرطان نیز اشاره کند.

چه مقدار خون در ادرار خطرناک است؟

اگر با چشم خون در ادرار را مشاهده کردید یعنی تعداد گلبول های قرمز در میدان میکروسکوپی بیشتر از 50 عدد است و باید سریعتر به پزشک مراجعه کنید. اگر در آزمایش شمارش سلول های خونی تعداد گلبول های قرمز در میدان میکروسکوپی بیش از 4 عدد باشد نتیجه آزمایش غیرطبیعی و خطرناک است.

خون در ادرار نشانه چیست

علل احتمالی زیادی برای خون در ادرار وجود دارد. ادرار خونی ممکن است به دلیل وجود مشکل در کلیه یا سایر قسمت های دستگاه ادراری باشد، مانند: سرطان مثانه یا کلیه، عفونت مثانه، کلیه، پروستات یا مجرای ادرار.

این وضعیت زمانی اتفاق می‌افتد که کلیه‌ها یا سایر قسمت‌های دستگاه ادراری اجازه می‌دهند سلول‌های خونی به داخل ادرار نشت کنند. مشکلات مختلف می تواند باعث این نشت شود، از جمله:

عفونت های دستگاه ادراری (UTIs)

عفونت دستگاه ادراری زمانی اتفاق می‌افتد که باکتری وارد لوله‌ای می‌شود که از طریق آن ادرار از بدن خارج می‌شود (مجرای ادرار). سپس باکتری ها در مثانه تکثیر می شوند. عفونت دستگاه ادراری می تواند باعث خونریزی شود و ادرار را قرمز، صورتی یا قهوه ای کند. علائم عفونت ادراری شامل:

میل شدیدی برای ادرار کردن درد و سوزش هنگام ادرار و یا بوی بسیار قوی هنگام ادرار

عفونت کلیه

این نوع عفونت ادراری نیز پیلونفریت (pyelonephritis) نامیده می شود. زمانی که باکتری از جریان خون وارد کلیه ها میشود، عفونت کلیه ممکن است اتفاق بیفتد. همچنین اگر باکتری ها از یک جفت لوله که کلیه ها را به مثانه متصل می کنند (به نام حالب) به کلیه ها منتقل شوند، عفونت اتفاق میفتد.
احتمال ایجاد تب و درد در ناحیه پشت، پهلو یا کشاله ران در عفونت کلیه بیشتر است.

سنگ مثانه یا کلیه

مواد معدنی موجود در ادرار می توانند کریستال هایی را روی دیواره کلیه ها یا مثانه تشکیل دهند. با گذشت زمان، کریستال ها به سنگ های کوچک و سخت تبدیل می شوند.
سنگ ها اغلب بدون درد هستند. اما اگر باعث انسداد شوند یا از طریق ادرار از بدن خارج شوند، با درد همراه خواهد بود. سنگ مثانه یا کلیه می تواند باعث خون در ادرار شود که با چشم غیرمسلح هم قابل مشاهده است.

پروستات بزرگ‌شده

غده پروستات درست زیر مثانه است و قسمت بالایی مجرای ادرار را احاطه کرده است. پروستات اغلب در میانسالی بزرگتر می شود. سپس به مجرای ادرار فشار وارد می کند و تا حدی جریان ادرار را مسدود می کند. با بزرگ شدن پروستات، ممکن است نیاز فوری یا دائمی به ادرار کردن داشته باشید. عفونت پروستات که پروستاتیت نامیده می شود، می تواند خون در ادرار و علائم مشابهی را ایجاد کند.

بیماری کلیوی

وجود خون در ادرار که فقط با آزمایش قابل تشخیص است، یکی از علائم شایع بیماری کلیوی به نام گلومرولونفریت (glomerulonephritis) است. این بیماری باعث می شود فیلترهای ریز در کلیه ها که مواد زائد را از خون خارج می کنند، ملتهب شوند.

Glomerulonephritis may be part of a condition that affects the whole body, such as diabetes. Or it can happen on its own

گلومرولونفریت ممکن است بخشی از یک بیماری باشد که کل بدن را تحت تاثیر قرار می دهد، مانند دیابت یا ممکن است به خودی خود اتفاق بیفتد.

www.mayoclinic.org

سرطان

وجود خون در ادرار که با چشم هم قابل مشاهده است ممکن است نشانه سرطان پیشرفته کلیه، مثانه یا پروستات باشد که زودتر علائمی را ایجاد نکرده است.
انواع مختلف سرطان می توانند باعث ظاهر شدن خون در ادرار شوند:

• سرطان مثانه
• سرطان کلیه
• سرطان حالب
• سرطان مجرای ادرار
• سرطان پروستات

بیماری های ارثی

بیماری ژنتیکی که بر گلبول های قرمز اثر می گذارد، به نام کم خونی داسی شکل، می تواند باعث خون در ادرار شود. سندرم آلپورت، وضعیتی که به رگ‌های خونی ریز در کلیه‌ها آسیب می‌زند، همچنین می‌تواند باعث ایجاد خون در ادرار شود.

آسیب کلیه

ضربه یا آسیب های دیگر به کلیه ها در اثر تصادف یا ورزش های سنگین می تواند باعث ظاهر شدن خون در ادرار شود.

داروها

داروی ضد سرطان سیکلوفسفامید (سیتوکسان) و آنتی بیوتیک پنی سیلین با خون در ادرار مرتبط هستند. داروهایی که از لخته شدن خون جلوگیری میکنند نیز باعث خون در ادرار می شوند. این داروها شامل داروهایی است که از چسبیدن پلاکت‌ها جلوگیری می‌کند، مانند آسپرین. داروهایی که خون را رقیق می‌کنند، مانند هپارین نیز ممکن است باعث خون در ادرار شود.

قاعدگی

ممکن است هنگام پریود شدن خون در ادرار خود مشاهده کنید.

اندومتریوز

باعث می شود که بافتی شبیه به پوشش رحم (جایی که خون و بافت در طول قاعدگی از آن می آید) در خارج از رحم شما رشد کند و باعث خون در ادرار شود.

ورزش سخت

خون در ادرار ممکن است پس از ورزش هایی مانند فوتبال ایجاد شود. ممکن است با آسیب مثانه ناشی از ضربه خوردن مرتبط باشد. خون در ادرار همچنین می تواند در ورزش های طولانی مدت مانند دوی ماراتن اتفاق بیفتد، اما دلیل آن کمتر مشخص است. وقتی ورزش سخت باعث خون در ادرار می شود، ممکن است در عرض یک هفته خود به خود از بین برود.

اگر بعد از ورزش خون در ادرار خود مشاهده کردید، تصور نکنید چون از ورزش است خودش خوب می شود، باید موضوع را با پزشک در میان بگذارید.

علت خون در ادرار زنان نشانه چیست؟

ادرار خونی در زنان نشانه چیست؟ نکاتی که باید در مورد علت خون در ادرار زنان نشانه چیست بدانید، برخی از علل احتمالی خون در ادرار زنان شامل عفونت ادراری (UTI)، اندومتریوز، سنگ مثانه و سنگ کلیه است. هماچوری به وجود خون در ادرار اشاره دارد. این اغلب به دلیل عفونت، مشکلات کلیوی یا آسیب دیدگی است و علت آن در مردان و زنان تفاوتی ندارد به جز اینکه ممکن است ناشی از پروستاتیت در مردان باشد.

علت وجود لخته خون در ادرار زنان می تواند نشانه عفونت مجاری ادراری، وارد شدن ضربه به کلیه، مثانه و یا ورزش های سنگین باشد. در دوره عادت ماهانه و پریودی هم ممکن است لخته خون مشاهده شود که منشا آن با خون در ادرار متفاوت است.

علت خون در ادرار بعد از رابطه در زنان: خونریزی بعد از رابطه جنسی در زنان ممکن است به دلیل خشکی واژن، عفونت واژن، بیماری های مقاربتی مثل زگیل تناسلی یا عفونت مثانه و کلیه باشد. باید منشا خونریزی مشخص شود که از دهانه واژن است یا مجرای ادرار

مطلب مرتبط: زگیل تناسلی در زنان چگونه درمان میشود؟

علائم خون در ادرار

اغلب اوقات، هیچ علامتی به جز خون در ادرار وجود ندارد. خون در ادرار ممکن است صورتی یا قرمز به نظر برسد. گلبول های قرمز باعث تغییر رنگ ادرار می شوند. فقط مقدار کمی خون لازم است تا ادرار قرمز شود.
خونریزی اغلب دردناک نیست. اما اگر لخته های خون از طریق ادرار دفع شوند، ممکن است با درد همراه باشد. علائم دیگر ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• ادرار کردن بیش از حد معمول (تکرر ادرار)
• درد یا سوزش هنگام ادرار کردن (دیسوریا)
• نیاز شدید به ادرار کردن فوری
• حالت تهوع و استفراغ
• تب
• لرز
• کمردرد
• درد شکم
• درد در دو طرف کمر، درست بالای باسن (درد پهلو)

وجود خون در ادرار همیشه به این معنی نیست که بیماری دارید. اما می تواند یک علامت هشدار دهنده باشد. آن را نادیده نگیرید. به محض مشاهده با پزشک تماس بگیرید.

درد پهلو و خون در ادرار نشانه چیست

درد پهلو می تواند نشانه ای از مشکل کلیوی باشد. اگر درد پهلو و تب، لرز، خون در ادرار یا تکرر ادرار دارید، احتمالاً مشکل کلیوی است. می تواند نشانه سنگ کلیه باشد.

خون در ادرار چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک سابقه فرد را بررسی می‌کند، در مورد علائم دیگر از او سؤال می‌پرسد و یک معاینه فیزیکی انجام می‌دهد که ممکن است شامل معاینه لگنی یا معاینه دیجیتال رکتوم باشد. ممکن است آزمایش های اضافی برای تشخیص خون در ادرار انجام شود:

• آزمایش ادرار
• کشت ادرار
• سیتولوژی ادرار
• سیستوسکوپی: بررسی مثانه و مجرای ادراری با دوربین کوچک (سیستوسکوپ)
• آزمایش‌های تصویربرداری غیر تهاجمی مثل سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن و MRI

آزمایش ادرار (U/A) یا هماچوری (hematuria) اصطلاح آزمایشگاهی خون در ادرار است. جواب آزمایش خون در ادرار مثبت را مشاهده میکنید:

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد

هر زمان که خون در ادرار وجود داشت به پزشک مراجعه کنید. ادرار قرمز همیشه توسط گلبول های قرمز ایجاد نمی شود. برخی از داروها باعث قرمز شدن ادرار می شوند، مانند فنازوپیریدین. برخی غذاها نیز می توانند ادرار را قرمز کنند، از جمله چغندر و ریواس.

تشخیص اینکه آیا تغییر رنگ ادرار ناشی از خون است یا نه؟ کار سختی است. به همین دلیل بهتر است برای تشخیص دقیق به پزشک مراجعه کنید.

عوامل خطر

تقریباً هر کسی ممکن است دچار خون در ادرار شود. شامل مردان، زنان، کودکان و نوجوانان هم می شود. برخی از مواردی که می تواند خطر خون در ادرار را افزایش دهد عبارتند از:

• سن: مردان میانسال و مسن ممکن است به دلیل بزرگ شدن غده پروستات به هماچوری مبتلا شوند. خطر برخی از سرطان‌ها که می‌توانند باعث خون در ادرار شوند نیز پس از ۵۰ سالگی افزایش می یابد.
• عفونت دستگاه ادراری: یکی از مهمترین علل خون در ادرار کودکان است.
• سابقه خانوادگی: اگر یک یا چند نفر از اعضای خانواده بیماری کلیوی داشته باشند، احتمال وجود خون در ادرار ممکن است افزایش یابد.
• داروهای خاص: برخی از مسکن ها، رقیق کننده های خون و آنتی بیوتیک ها می توانند خطر خون در ادرار را افزایش دهند.
• ورزش سخت و سنگین

درمان خون در ادرار

درمان هماچوری به علت آن بستگی دارد. داروهایی برای درمان خون در ادرار وجود دارد:

علت خون در ادرار	داروی درمان
عفونت ها	آنتی بیوتیک ها
پروستات بزرگ‌شده	مسدود کننده های آلفا و مهارکننده ها، از جمله فیناستراید و دوتاستراید
سرطان	جراحی، پرتو درمانی، شیمی درمانی، هورمون درمانی یا ترکیبی از این گزینه ها
بیماری سلول داسی‌شکل	پزشک هیدروکسی اوره، داروهای ضد درد، آنتی بیوتیک و داروهایی را تجویز میکند که از مرگ یا داسی شدن سلول های خونی جلوگیری می کند.
بیماری مزمن کلیه	در صورت ابتلا به کم خونی، انواع مختلفی از داروها، از جمله دیورتیک ها، داروهای فشار خون ، داروهای کاهش دهنده کلسترول (ضد چربی خون) و اریتروپویتین برای ساخت گلبول های قرمز تجویز می شود
اندومتریوز	داروهای مرتبط با هورمون، از جمله کنترل بارداری هورمونی

عوارض خون در ادرار

ممکن است عوارض جانبی درمان‌های هماچوری، از جمله داروها و روش‌های درمانی، را تجربه کنید. این عوارض بسته به نوع درمان متفاوت هستند و پزشک هرگونه عوارض جانبی احتمالی را با شما بررسی خواهد کرد.

اما خون در ادرار درمان نشده می‌تواند منجر به مشکلات بزرگتری شود، به خصوص اگر علت آن جدی باشد. پزشک باید هر بیماری که باعث خون در ادرار می‌شود را درمان کند. تشخیص زودهنگام یک بیماری جدی منجر به درمان زودهنگام می‌شود. هر چه زودتر تحت درمان قرار بگیرید، شانس درمان موفقیت‌آمیز افزایش می‌یابد.

پیشگیری از خون در ادرار

نمی توان از همه علل هماچوری جلوگیری کرد. اما با رعایت موارد زیر می توانید به پیشگیری از برخی علل کمک کنید:

• هر روز آب فراوان بنوشید
• ادرار کردن قبل و بعد از رابطه جنسی
• خانمها همیشه بعد از دفع، مقعد خود را از جلو به عقب پاک کنید.
• حفظ وزن متناسب
• محدود کردن غذاهایی که حاوی قند، سدیم (نمک) و پروتئین حیوانی هستند
• ترک سیگار
• قرار نگرفتن در معرض مواد خطرناک و شیمیایی

خون در ادرار چقدر شایع است؟

هماچوری شایع است. بیش از 20 درصد از افراد دچار خون در ادرار می شوند. به نقل از سایت my.clevelandclinic.org

Microscopic hematuria affects an estimated 2% to 31% of people. Microscopic hematuria is more common than gross hematuria.

هماچوری میکروسکوپی حدود 2 تا 31 درصد افراد را تحت تاثیر قرار می دهد. هماچوری میکروسکوپی شایعتر از هماچوری ناخالص است.

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15234-hematuria

سوالات در مورد خون در ادرار