آندوسکوپی چیست و چگونه انجام میشود {کاربرد،هزینه،عوارض}

یکی از روشهای پرکاربرد برای تشخیص بیماریها آندوسکوپی میباشد. این روش شامل بررسی اعضای داخلی بدن بدون ایجاد برش‌های بزرگ است. معمولاً آندوسکوپی‌ از طریق دهان و یا مقعد انجام می شود، اما احتمال دارد برای برخی از آندوسکوپی‌ها از سایر روش‌ها مانند ایجاد برش‌های بسیار کوچک استفاده شود.

فیلم آندوسکوپی معده را مشاهده میکنید:

در این روش پزشک با استفاده از ابزاری مخصوص اندام‌های داخلی و عروق بدن را مورد بررسی قرار می‌دهد. آندوسکوپ لوله ای بلند و انعطاف پذیر است، که دارای دوربین و روشنایی است و تصویر تهیه شده از آن بر روی مانیتور قابل مشاهده می باشد. در برخی مواد و در صورت لزوم از آندوسکوپی برای دریافت نمونه بافت و یا همان بیوپسی نیز استفاده می شود.

نوع اندوسکوپی	اندام مورد بررسی	ناحیه ای که اسکوپ وارد می شود	پزشک متخصص مربوط
آرتروسکوپی	مفاصل	از طریق یک برش کوچک در نزدیکی مفصل معاینه شده	جراح ارتوپد
برونکوسکوپی	ریه ها	داخل بینی یا دهان	متخصص ریه یا جراح قفسه سینه
کولونوسکوپی	کولون	از طریق مقعد	متخصص گوارش یا پروکتولوژیست
سیستوسکوپی	مثانه	از طریق مجرای ادرار	اورولوژیست
هیستروسکوپی	داخل رحم	از طریق واژن	متخصص زنان یا جراح زنان
لاپاراسکوپی	ناحیه شکم یا لگن	از طریق یک برش کوچک در نزدیکی ناحیه	انواع جراحان
سیگموئیدوسکوپی	راست روده و قسمت تحتانی روده بزرگ که به کولون سیگموئید معروف است	از طریق مقعد	متخصص گوارش یا پروکتولوژیست
توراکوسکوپی یا پلوروسکوپی	ناحیه بین ریه ها و دیواره قفسه سینه	از طریق یک برش کوچک در قفسه سینه	متخصص ریه یا جراح قفسه سینه
آندوسکوپی فوقانی گوارش	مری و دستگاه روده فوقانی	از طریق دهان	متخصص گوارش

آندوسکوپی چیست؟

آندوسکوپی روشی است که برای بررسی ساختارهای داخل بدن از نزدیک انجام می شود. در طول آندوسکوپی، پزشک یک لوله بلند و نازک (آندوسکوپ) را در داخل بدن شما قرار می‌دهد تا زمانی که به اندام یا ناحیه‌ای که نیاز به بررسی دارد برسد. اکثر آندوسکوپ ها دارای یک دوربین سبک و مخصوص در انتها هستند. این دوربین تصاویر یا فیلم هایی از اندام های بدن می گیرد. آنها را روی صفحه ای که پزشک می بیند نمایش می دهد.

آندوسکوپی آزمایشی برای بررسی داخل بدن شما است. به نقل از سایت www.nhs.uk :

A long, thin tube with a small camera inside, called an endoscope, is passed into your body through a natural opening such as your mouth

یک لوله بلند و نازک با یک دوربین کوچک در داخل، به نام آندوسکوپ، از طریق یک سوراخ طبیعی مانند دهان به بدن شما منتقل می شود.

https://www.nhs.uk/conditions/endoscopy/

رایج ترین انواع آندوسکوپی شامل کولونوسکوپی، آندوسکوپی فوقانی و لاپاراسکوپی است که در ادامه بیشتر بررسی می کنیم.

آندوسکوپی چگونه انجام میشود

آندوسکوپی معمولاً 30 دقیقه تا دو ساعت طول می کشد. اکثر افراد در روز آندوسکوپی به خانه می روند، اما برخی از آندوسکوپی ها نیاز به یک شب اقامت در بیمارستان دارند.

پزشک از آرامبخش متوسطی استفاده می کند تا بدون درد باشید.

هنگامی که کاملاً آرام شدید، پزشک به آرامی آندوسکوپ را وارد می‌کند تا زمانی که به ناحیه مورد نظر برای بررسی برسد.

بیشتر بخوانید: آزمایش مدفوع برای چیست

آیا آندوسکوپی درد دارد؟

داروهای بیهوشی و آرام بخش از احساس درد در حین آندوسکوپی جلوگیری می کند. در برخی از روش‌ها، مانند کولونوسکوپی، ممکن است وقتی اسکوپ وارد می‌شود، کمی فشار را احساس کنید، اما این احساس به سرعت از بین می‌رود. اما به هر حال حتی با داروهای ضد درد، داشتن یک اسکوپ در داخل بدن خوشایند به نظر نمی رسد.

انواع روش‌های آندوسکوپی‌

آندوسکوپ‌ها بسته به کاربردی که دارند، متفاوت هستند. برخی انعطاف پذیر هستند، در حالی که برخی دیگر سفت و سخت هستند. آندوسکوپی بسته به موضع مورد بررسی به انواع مختلفی تقسیم می شود که عبارتند از :

• آندوسکوپی Endoscopy: مشاهده دستگاه گوارش فوقانی، یا همان مری و معده روده کوچک از طریق دهان
• آنوسکوپی Anoscopy: اسکوپ از داخل مقعد می گذرد تا به مقعد و راست روده نگاه کند.
• هیستروسکوپی Hysteroscopy: اسکوپ از واژن عبور می کند تا به رحم نگاه کند.
• سیستوسکوپی Cystoscopy: مشاهده مثانه از طریق مجاری ادراری
• لاپاروسکوپی Laparoscopy: مشاهده شکم یا لگن از طریق از طریق برش کوچک در نزدیکی موضع
• لارنگوسکوپی Laryngoscopy: مشاهده حنجره از طریق دهان یا گوش و بینی
• سیگموئیدوسکوپی Sigmoidoscop: مشاهده راست روده و قسمت تحتانی روده بزرگ که به عنوان روده بزرگ سیگموئید شناخته می شود.از طریق مقعد
• پلوروسکوپی pleuroscopy: مشاهده بین ریه ها و دیواره سینه از طریق ایجاد برش کوچک در قفسه سینه
• آرتروسکوپی Arthroscopy: مشاهده مفاصل از طریق یک برش کوچک در نزدیکی مفصل
• برونکوسکوپی Bronchoscopy: مشاهده ریه ها، بینی و یا دهان از طریق دهان
• کولونوسکوپی Colonoscopy: مشاهده روده بزرگ از طریق مقعد است که برای تشخیص سرطان روده بزرگ به کار می رود.

a “colonoscopy” is an endoscopy that examines your colon

“کولونوسکوپی” آندوسکوپی است که کولون شما را بررسی می کند.

https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/25126-endoscopy

آندوسکوپی کپسولی چیست

محققان و دانشمندان به طور مداوم فناوری های جدیدی را توسعه می دهند تا آندوسکوپی را حتی کمتر تهاجمی کنند. به عنوان مثال، آندوسکوپی کپسولی اندام های شما را از نزدیک بدون اسکوپ نشان می دهد. در عوض، یک کپسول به اندازه ویتامین را می بلعید که یک دوربین داخل آن قرار دارد. همانطور که کپسول از طریق مری، معده و روده کوچک شما عبور می کند، عکس هایی می گیرد که می تواند به تشخیص خونریزی و تومور در سیستم گوارش شما کمک کند.

کاربرد آندوسکوپی

این روش بیشتر کاربرد تشخیصی دارد، البته در برخی موارد ممکن است از این تجهیز به منظور دریافت نمونه از بافت نیز استفاده نمود. یکی دیگر از کاربرد های این روش  در طی عمل جراحی برای تشخیص دقیق موضع مورد نظر و یا تومور است. معمولاً پزشک برای تشخیص بیماری های زیر از این روش تشخیصی استفاده می نماید.

• بیماری های التهابی روده (IBD)
• بیماری های گوارشی، پولیپ روده بزرگ و سرطان روده بزرگ
• التهاب معده و گاستریت
• بیماری های ریوی و عفونت ها
• عفونت های دستگاه ادراری (UTIs) و سنگ کلیه
• خونریزی غیر طبیعی رحم، اندومتریوز و مشکلات باروری
• زخم معده
• یبوست مزمن
• پانکراس
• سنگهای صفراوی
• سرطان های دستگاه گوارش
• خونریزی غیر قابل توجیه در دستگاه گوارش، واژن و …
• عفونت
• انسداد مری
• ریفلاکس معده (GERD)

نکاتی که قبل از آندوسکوپی باید رعایت کنیم!

مراقبت‌های قبل از انجام آندوسکوپی بستگی به موضع مورد نظر که قرار است مورد بررسی قرار گیرد، دارد. به طور مثال قبل از انجام این روش برای بررسی معده باید معده را خالی نمود، در نتیجه می بایست حداقل 8 ساعت قبل از انجام این روش از مصرف خوراکی های جامد بپرهیزید.

همچنین برای انجام کولونوسکوپی و سیگموئیدسکوپی می بایست ناحیه روده را خالی نمود. برای این منظور می بایست از چند روز قبل از مصرف خوراکی های جامد پرهیز کنید. در این مورد مصرف ملین نیز تجویز می شود. قبل از انجام هر نوع آندوسکوپی پزشک را در جریان دارو ها و مکمل هایی که استفاده می کنید، قرار دهید.

• ممکن است قبل از هیستروسکوپی نیاز به آزمایش بارداری داشته باشید.
• روده های خود را تخلیه کنید
• مصرف برخی داروها را متوقف کنید. (داروهای رقیق کننده خون مانند وارفارین و آسپرین)
• به دلیل دریافت آرامبخش یا داروی بیهوشی بهتر است برای برگشت به منزل یک همراه داشته باشید.

مراقبت‌های بعد از آندوسکوپی

آندوسکوپی سرپایی انجام می شود و نیاز به بستری در بیمارستان ندارد، همچنین پس از انجام آن نیز تنها چند ساعت نیاز به حضور در بیمارستان است. اما بهتر است پس از انجام آن یک نفر همراه بیمار باشد، زیرا به بیمار داروی بیهوشی تزریق شده و ممکن است هوشیاری کامل خود را به دست نیاورد.

آندوسکوپی ممکن است کمی ناراحت کننده باشد، به طور مثال پس از آندوسکوپی دستگاه گوارش فوقانی احتمال گلو درد زیاد است در نتیجه بهتر است بیمار از غذاهای نرم استفاده نماید. به علاوه پس از انجام سیستوسکوپی احتمال مشاهده خون در ادرار و یا خونریزی پس از کولونسکوپی وجود دارد، به خصوص اگر با بیوپسی همراه باشد. این خونریزی ها نیاز به نگرانی ندارد اما در صورت که شدت یابد و بعد از 2 روز همچنان ادامه داشته باشد، لازم است با پزشک در این مورد مشورت نمایید.

عوارض آندوسکوپی

آندوسکوپی‌ها معمولاً روشهای کم خطر تشخیص بیماری ها به شمار می رود. اما احتمال بروز عوارضی نادر وجود دارد، این عوارض عبارتند از :

• آسیب به اندام ها مثل سوراخ شدن آنها
• تب و عفونت
• درد مداوم در ناحیه آندوسکوپی
• قرمزی و تورم  و التهاب در محل برش

• اگر اسکوپ در گلوی شما بوده، ممکن است احساس گرفتگی صدا یا گلودرد خفیف موقت داشته باشید.
• اگر اسکوپ در روده شما بوده، ممکن است متوجه گرفتگی، نفخ یا حالت تهوع شوید.

البته خطر و عوارض ایجاد شده پس از آندوسکوپی به نوع آندوسکوپی نیز بستگی دارد. به طور مثال هیستروسکوپی به خطر خونریزی رحم و یا تروما همراه است. در صورت مشاهده هر علامت مشکوکی با پزشک در این باره مشورت نمایید.

آیا آندوسکوپی باعث مرگ میشود

مرگ بعد از آندوسکوپی نادر است و احتمال کمی دارد که آندوسکوپی منجر به مرگ شود. در تعداد کمی از افراد مسن که بیماری های متعددی دارند ممکن است به دلیل ایست قلبی و یا سپسیس ایجاد شده در اثر سوراخ یک هفته بعد از آندوسکوپی اتفاق بیفتد.

پرسش و پاسخ آندوسکوپی