بررسی جامع بیماری ركتوسل و نحوه تشخیص این بیماری

جولای 23, 2016
بررسی جامع بیماری ركتوسل و نحوه تشخیص این بیماری

ركتوسل ورم كردن ديواره ي جلويي ركتوم به ديواري پشت واژن است. ركتوسل معمولا به خاطر نازك شدن سپتوم ركتوواژينال (بافت بين ركتوم و واژن) و ضعيف شدن عضلات كف لگن رخ ميدهد. اين عيب بسيار عمومي است و اكثر زنان هيچ علائمي ندارند. البته اندام هاي لگني ديگر هم ميتوانند به واژن ورم كنند مثل مثانه (سيستوسل) و روده ي كوچك (انتروسل) كه همگي منجر به علائمي مشابه ميشوند.

علت ركتوسل چيست ؟

علت اصلي بیماری ركتوسل هنوز نامعلوم است ولي معمولا با ضعيف شدن كف لگن در ارتباط است. موارد گوناگوني منجر به ضعيف شدن كف لگن ميگردند مانند سن ، زايمان هاي طبيعي متعدد ، جراحات موقع زايمان (فورسپس ، طي خلاء ، شكاف ، اپي زياتومي). علاوه بر اين سابقه ي يبوست مزمن و فشار زياد از حد هنگام اجابت نقش مهمي در بروز این بیماری دارند. جراحي هاي متعدد ركتوم هم متوانند باعث ضعيف شدن كف لگن و تشكيل ركتوسل شوند.

علائم مربوط به ركتوسل چه هستند؟

همانطور كه قبلا ذكر شد اكثر بماران ركتوسلي هيچ علائمي ندارند و در حقيقت 40 درصد از تمام زنان فقط طي معاينه هاي جسمي روتين به این مشکل پي ميبرند. ركتوسل در زمان تشخيص به دو نوع ركتومي و يا واژني طبقه بندي ميشود. علائم ركتومي شامل اجابت سخت و نياز به فشار دادن واژن و فضاي بين ركتوم و واژن براي انجام اجابت ميباشد. علائم واژني شامل حس پري يا ورم كردگي در واژن ، بافت بيرون زده از واژن ، ناراحتي و خونريزي هنگام مقاربت جنسي ميباشند.

ركتوسل باعث فشار دادن بيش از حد هنگام اجابت ، تمايل به داشتن چند اجابت طي روز و ناراحتي كلي در ركتوم ميشود. بي اختياري مدفوع يا ترشح هم زماني رخ ميدهد كه قطعات كوچك مدفوع در این عارضه حبس و بعدا از مقعد بيرون ميزنند. حبس شدن بيش از حد مدفوع هم باعث بيشتر شدن حس اجابت ميشود چون مدفوع گير كرده در ركتوسل هنگام ايستادن به ركتوم پاييني برميگردد و حس اجابت مجدد را تحريك و ايجاد ميكند.

تشخيص ركتوسل

آزمايش ركتوسل بصورت اسپكولوم و معمولا هر دو بخش ركتوم و واژن را شامل ميشود. علاوه بر اين تست ديجيتال براي نشان دادن ضعف ديواره ي داخلي ركتوم (بخش نزديكتر به واژن) انجام ميشود. در ضمن براي تاييد آن ميتوان تست ديفيكوگرافي (اشعه ايكس مخصوص) انجام داد كه طي آن بيمار ماده ي كنتراس از طريق ركتوم ، واژن و مثانه دريافت و روي صندلي مخصوص نشسته و آن را خارج ميكند. اگر این بیماری وجود داشته باشد اين تست اندازه و قدرت تخليه ي كامل ركتوم را نشان ميدهد. در كل اينكه اگر ركتوسل بزرگتر از دو سانتيمتر باشد و ماده ي كنتراس بيش از اندازه در بدن باقي بماند مورد غيرعادي محسوب ميشود.

چگونه رکتوسل را درمان کنیم؟

ركتوسل فقط زماني نياز به رسيدگي دارد كه علائم شديد شده و در كيفيت زندگي شخص مداخله كند. قبل از هر گونه درمان پزشك مي بايست طي ارزيابي دقيق مطمئن شود تمام ناراحتي بيمار فقط به خاطر حضور این بیماری است است. براي درمان این بیماری دو گزينه ي دارويي و جراحي موجود است. اكثر علائم ركتوسل بستگي به شدت علائم با دارو رفع ميشوند. گزينه ي جراحي فقط براي موارد شديد و حاد حفظ ميشود.

درمان ركتوسل فقط با دارو

اكثر علائم بيمار بدون جراحي قابل مديريت هستند و پرهيز غذايي براي جلوگيري از يبوست و فشار بيش از حد طي اجابت بسيار مهم است. رژيم غذايي بالاي 25 گرم فيبر در روز براي اين رسيدن به اين هدف مناسب است و شامل مكمل هاي فيبردار و غلات فيبر بالا ميباشد.همچنين مصرف آب (روزانه 6 الي 8 ليوان) نيز توصيه ميشود. تركيب فيبر و آب موجب نرم و حجيم شدن مدفوع ميشود و در نتيجه نيازي به فشار زياد طي اجابت نخواهد بود. برخي اوقات تجويز نرم كننده هاي مدفوع لازم است. پرهيز از فشار زياد طي اجابت بسيار مهم است بنابراين اگر حس اجابت وجود ندارد آن را بر بدن تحميل نكنيد. در ضمن نشستن طولاني مدت در توالت به هيچ وجه توصيه نميشود. بيوفيدبك تمريناتي است كه طي آنها عضلات كف لگن تقويت و علائم ركتوسل كاهش مي يابند.

جراحي ركتوسل

جراحي ركتوسل فقط زماني لازم است كه علائم علي رغم استفاده از فيبر و آب و تقويت كف لگن ادامه پيدا كند و جلوي فعاليت هاي روزمره فرد را بگيرد. براي جراحي این بیماری چندين روش موجود است: از طريق مقعد ، از طرق پرينه (فضاي بين مقعد و واژن) و از طريق واژن. در تمام اين روشها بافت اضافي اي كه ركتوسل را ساخته و ديواره ي بين ركتوم و واژن را با بافتهاي اطراف تقويت كرده برداشته ميشود و اينكار با تا زدن انجام ميشود (بخيه زدن بافت ها روي يكديگر).

در تكنيك STARR ، ابزار مخصوصي بافت هاي زائد را همزمان برداشته و به هم منگنه ميكند. اين تكنيك فقط براي بيماراني استفاده ميشود كه انسداد مزاج يا پرولاپس مخاط (بافت ركتوم از مقعد بيرون زده) پيدا كرده اند.

ركتوسل در ضمن ميتواند از طريق جراحي شكم (باز و يا لاپروسكوپي) رفع شود. اين روش بسيار موثر و امن شناخته شده ولي مزيت بيشتري نسب به روش هاي ديگر ندارد. بكارگيري اين تكنيك بستگي به اندازه ركتوسل و علائم مربوطه دارد.

نتيجه ي جراحي

موفقيت كلي جراحي بستگي دارد به طولاني مدت علائم و روش جراحي انتخاب شده. هر نوع جراحي خطرات مربوط به خود مانند خون ريزي ، عفونت ، درد هنگام مقاربت جنسي ، بي اختياري مدفوع ، فيستول واژن (كانالي بين ركتوم و واژن) و همچنين وقوع مجدد يا بدتر شدن مورد را دارا است.

برخي مطالعات بهبودي بيماران را به ميزان 75 الي 90 درصد گزارش داده اند. علاوه براين ، براي بيماراني كه دچار بي اختياري مدفوع شده اند روش هاي واژني و پرينه اي نتيجه ي بهتر و روش مقعدي برعكس آن را نشان داده است.


 

نظرات کاربران در مورد این مطلب

 

clinic-colorectal1

پذیرش: از شنبه تا چهارشنبه فقط با تعیین وقت قبلی

لطفا از طریق تلفن یا فرم تعیین وقت اینترنتی نسبت به گرفتن وقت اقدام نمائید.
با تشکر.

۰۲۱-۸۸۸۷۰۸۹۶ ۰۲۱-۸۸۸۷۰۸۹۶

پاسخگویی همه روزه از ساعت ۹ تا ۲۲ حتی روزهای تعطیل

آدرس: میدان ونک، خ ملاصدرا، خ پردیس شرقی، ساختمان پردیسان، پلاک 14، طبقه 5