بررسی جامع استومی

استومی ایجاد مسیری است بین اندام و پوست بیرونی . محل برش لوستوم نام دارد . طی مراحل جراحی کانال و مسیر جدیدی زده میشود تا مدفوع از بدن خارج شوند. این اطلاعات برای تفهیم بیمار از استومی و نحوه ی زندگی با آن و رفع نگرانی های احتمالی و حصول اطمینان از یک زندگی فعال و کامل با استومی ارئه شده است.

بیمارانی که قرار است استومی انجام دهند غالبا یک سری سئوالات برایشان پیش می آید مانند:

استومی

  • استومی چیست؟
  • روی اجابت چه تاثیری دارد؟
  • کجا قرار میگیرد؟
  • بر فعالیت های روزمره چه تاثیری دارد ، مثلا غذا ، لباس ، حمام ، ورزش ، سفر و رابطه ی جنسی؟
  • آیا مردم به وجود آن پی میبرند؟
  • عوارض احتمالی چه هستند؟

استومی چیست؟

استومی ایجاد مسیری است بین اندام و پوست بیرونی است. برش دایره ای شکل کوچکی بر جداره ی شکم زده و بخشی از روده از شکاف بیرون آورده میشود. آن بخش از روده که بر سطح شکم دیده میشود استوما نام دارد. استومی به جراح اجازه میدهد تا مشکلات حاد سیستم را درمان و التیام بخشد .

سرطان ، ‌زخم ، التهاب روده بزرگ ، انسداد روده ، عفونت ، بی اختیاری (عدم توانایی در کنترل اجابت) و دیورتیکول (التهاب کیسه های کوچک در دیواره ی روده) همگی نمونه هایی هستند که شاید به استومی نیاز پیدا کنند.

استومی با توجه به روده ی درگیر شده به دو حالت ایجاد میشود: ایلئوستومی (اتصال بخش انتهایی روده کوچک بنام ایلیوم به پوست شکم) و کلوستومی (اتصال بخشی از روده بزرگ به پوست شکم).

استومی میتواند دائمی یا موقت باشد. استومی موقت معمولا برای درمان مشکلات حاد شکم و یا تغییر مسیر مدفوع جهت التیام بخش درگیر انجام میشود ، مثلا برای محلی که ملتهب شده یا انسداد پیدا کرده و یا قرار است التیام یابد. استومی موقت را میتوان برداشت و آن را به حالت اول برگرداند. استومی دائمی برای تخلیه بلند مدت مدفوع بکار میرود ، یعنی زمانی که بیماری به عملکرد نرمال روده کاملا آسیب رسانده و یا زمانیکه عضله های مسئول دفع دیگر عمل نمیکنند و باید برداشته شوند.

استومی بستگی به وضعیت مورد نیاز میتواند انتهایی یا حلقه ای باشد. در استومی انتهایی ، انتهای روده از پوست بیرو ن آورده و روی خودش برگردانده میشود ، مثل لبه آستین پیراهن ، سپس به لبه ی پوست شکم بخیه میخورد. استومی حلقه ای معمولا برای تغییر مسیر مدفوع بصورت موقت است (کاری که بتوان بعدا به حالت اولیه برگرداند و فقط برای موقت مدوفع را تغییر مسیر میدهد). در اینجا روده ی کامل از شکم بیرون آورده و در نیمه برش میخورد و دو انتهای پروگزیمال و دیستال (بالایی و پایینی) برگردانده و به پوست بخیه میخورند. بنابراین استومی حلقه ای دارای دو روده ی باز و متصل در نطدیکی هم هستند . ظاهر استومی حلقه ای بخاطر دو دهنه از استومی معمولی بزرگتر است و برای همین اتصال کیسه کمی مشکل تر خواهد بود.

بررسی جامع استومی

هرچند بین انواع استومی ها تشابه زیادی وجود دارد ولی تفاوت های مهمی هم هست که روی عملکرد استومی تاثیر دارد. جراح کولورکتال اطلاعات لازم را ارائه خواهد داد مثل : کدام بخش از روده استومی میشود ، آیا دائمی یا موقت خواهد بود و یا از نوع انتهایی یا حلقه ای است.

استومی چه تاثیری روی اجابت خواهد داشت؟

پس از ایجاد استومی ، اجابت بطور طبیعی به کیسه ی پلاستیکی که با چسب به بدن چسبیده تخلیه میشود. کیسه کاملا امن ، ضدآب و بدون بو میباشد و برای نگهداری مدفوع و گاز طراحی شده است.

موضوع مهم سالم و تمیز نگه داشتن پوست اطراف استومی و داشتن کیسه ایست که به خوبی در جای خود قرار و محکم شود. هر بار کیسه را جدا میکنید به دقت پوست ناحیه را برای هرگونه ورم ، سرخی ، خارش یا دیگر علائم التهاب وارسی کنید. کسیه های استومی بسیار مطمئن و بروز اتفاق بسیار نادر است. بستگی به نوع استومی ، رژیم غذایی و حالت اجابت قبل از عمل ، مقدار و دفعات اجابت تخلیه شده به کیسه متغیر خواهد بود. تعویض کیسه باید بطور منظم انجام شود. تخلیه کیسه چند بار در روز احتمال دارد ولی تعویض کلی آن دو یا سه بار در هفته خواهد بود.

مدفوع ناشی از ایلئوستومی معمولا درست پس از جراحی بسیار نرم و مایعی خواهد بود. البته پس از اینکه روده ی کوچک خودش را وفق داد مدفوع سفت تر خواهد شد. از طرف دیگر مدفوع کلوستومی خمیری و نیمه شکل است.

استومی کجا قرار میگیرد؟

بهترین روش قبل از جراحی اینستکه محل قرار گرفتن استومی روی بدن توسط جراح علامت گذاری و تمام وضعیت های خاص و محل های امکان پذیر برای نصب کیسه سنجیده و مقایسه شوند. بهترین محل بخش صاف شکم است که به راحتی قابل دید و دسترسی است. علامت گذاری در حالت نشسته ، ایستاده یا خوابیده انجام میشود و به مواردی از قبیل چین پوست ، زخم ، مسیر کمربند ، ارتفاع نفس نفس و شکل عمومی شکم توجه میشود. استومی معمولا بین عضله ها در چپ یا راست اواسط شکم قرار میگیرد. کلوستومی معمولا در چپ ناف و ایلئوستومی در راست قرار میگیرد.

استومی چه تاثیری روی فعالیت های روزمره دارد؟

تمام جراحی ها و همچنین استومی بر نظر ما درباره بدن و ظاهرمان تاثیر دارند و عادت کردن به علائم جراحی نیاز به زمان دارد. مهم مثبت بودن ، وفق دادن و بازگشت به زندگی روزمره است. در ادامه توضیح میدهیم که استومی چه تاثیری بر فعالیت های روزمره دارد.

آیا رژیم غذایی ام محدود میشود؟

بسیاری از بیماران غذای همیشگی با محدودیت کمی دارند. برای کنترل دفعات و حالت اجابت شاید مجبور به رعایت یک سری دستورالعمل های غذایی شوید. میانگین خروجی روزانه برای ایلئوستومی ۵۰۰ میلی لیتر با میزان حدودا ۱۰۰۰ الی ۱۵۰۰ میلی لیتر است. میانگین خروجی روزانه برای کلوستومی حدود ۵۰۰ میلی لیتر یا میزان ۲۰۰ الی ۷۰۰ میلی لیتر است. مقدار و حالت اجابت باید تحت نظر باشد و خروجی بیش از میزان میانگین آن هم بطور دائمی باعث کم شدن آب بدن میشود ، ضمنا افت سریع خروجی همراه با دل درد نشان دهنده ی یبوست یا انسداد است. غذا را بخوبی جویده و مصرف مایعات را زیاد کنید. معمولا توسط پزشک یا متخصص لیستی از غذاهایی که به سفت شدن مدفوع کمک و یا غذاهایی که باید برای جلوگیری از انسداد از آنها پرهیز کنید داده خواهد شد. اگر بخش زیادی از روده ی کوچک برداشته نشده پس استومی منجر به سوء تغذیه نمیشود. در خاتمه با گذشت زمان خودتان را به استومی وفق خواهید داد و یاد میگیرید چه غذاهایی چگونه روی خروجی استومی تاثیر دارند . اکثر بیماران میتوانند با زیر نظر داشتن تاثیر غذاها کم کم به حالت عادیشان برگردند.

تاثیر استومی بر حمام و لباس

با استومی میتوان مثل قبل حمام گرفت. آب و صابون به استومی راه نخواهند یافت و به آن آسیب نخواهند رساند. پس میتوانید با یا بدون کیسه حمام بگیرید ، تصمیم با شماست. فقط صابون شاید با چسبیدن کیسه به بدن مشکل ایجاد کند.

برخی بیماران از این نگرانند که کیسه از زیر لباس معلوم باشد ولی میتوان آن را به راحتی مخفی نگه داشت. کیسه به خوبی به بدن چسبیده و قابل دید نیست و میتوان آن را زیر یا روی لباس زیرپوشید.

آیا با ورزش محدودیت دارم؟

با استومی نیازی به پرهیز از ورزش هایی که قبل از جراحی میکردید نیست ، البته به غیر از ورزشهای تهاجمی یا وزنه برداری های سنگین و رفته به رفته میتوانید پس از التیام زخم به فعالیت هایتان برگردید. اگر نگران هستید که با ورزش هایی از قبیل دویدن یا شنا استومی شل میشود و میافتد میتوانید از بند مخصوص برای نگه داشتنش استفاده کنید. برخی مواقع گرما و رطوبت چسب را شل و مجبور به تعویض مکرر آن شوید. خیلی از چهره های عمومی و هنرمندان و ورزشکاران حرفه ای استومی دارند و در فاعالیتهایشان تاثیری ندارد.

آیا محدودیتی در شغل یا مسافرت پیش می آید؟

پس از ریکاوری از جراحی ، استومی مشکلی در بازگشت به کار و یا سفر کردن پیش نمی آورد. فقط باید برنامه ریزی کنید و به تعداد کافی استومی همراه ببرید. بهتر است قبل از برگشتن به کار و یا انجام سفر با پزشک خود مشورت کنید شاید نکات مفیدی برای توصیه داشته باشد. معمولا تمام داروخانه ی کشورها استومی موجود و در اختیار قرار میدهند.

چه محدودیتی در رابطه ی جنسی خواهم داشت؟

ارتباطات شخصی و پشتیبانی راز اصلی التیام در هر نوع جراحی است . اکثر افرادی که استومی دارند میتوانند رابطه ی جنسی عادی شان را ادامه دهند و اینکار به استومی هیچ آسیبی نمی رساند. البته تغییرات ایجاد شده برای برخی نگران کننده است ، هم به خاطر ظاهر و هم اینکه آیا باز هم مورد قبول واقع میشوند یا خیر. لذا هر دوی شریک ها باید خود را با تغییرات وفق دهند و زمان ، صبوری ، درک و گفت و گو در این راه یاری میکنند. برخی بیماران ترجیح میدهند کیسه خود رنگ بپوشند و برخی وضعیت های جنسی متفاوت بکار میبرند. درخصوص مواردی مانند حاملگی ، سازگاری عاطفی یا چیزهای دیگر با جراح خود مشورت کنید.

آیا مردم به استومی من پی میبرند؟

تصمیم با شماست به چه کسی میخواهید درمورد استومی تان بگوئید. برخی افراد مایل اند موضوع را با نزدیکترین کسان خود در میان بگذارند تا با احساساتشان بهتر کنار بیایند و خود را وفق دهند و برخی هم فقط به کسانی که نیاز است میگویند . همین حال امکان دارد در بین افرادی باشید که نمیدانید ولی  استومی دارند.

عوارض جانبی استومی چه هستند؟

عمومی ترین مشکل سوزش پوست جزئی از استوما است که با مراقبت های عادی و رفع میشود. ضمنا با توصیه جراح میتوان نوع کیسه و موانع و چسب کیسه را عوض کرد.

اگر بیمار اسهال یا مدفوع آبکی در حجم بالا داشته باشد امکان کم شدن آب بدن و عدم تعادل الکترولیتی وجود دارد. الکترولیت ها مواد معدنی بار دار در بدن هستند و تعادل درست آنها عملکرد خون را تنظیم میکنند. علائم کمبود آب بدن شامل خشکی دهان ، کم شدن یا کدر شدن ادرار ، حالت تهوع ، خستگی ، گرفتگی عضلات و ضعف عمومی است. از غذاهایی که شکر ، نمک و چربی بالا دارند باید دوری کرد چون خروجی استومی را افزایش میدهند. با نوشیدن مایعات زیاد و برخی مایعات ورزشی الکترولیتی میتوان کمبود آب بدن را جبران کرد. در شرایط حاد بیمار باید بستری و سرم تزریق کند.

انسداد روده پس از هر نوع جراحی روده احتمالی است و علائم آن شامل دل درد ، گرفتگی عضلات ، کاهش ناگهانی یا آبکی مدفوع است. انسداد غذایی هم بخاطر نجویدن درست یا هضم ضعیف توده غذایی پیش می آید. هرچند اکثر انسدادها با مراقبت و آرام شدن سیستم گوارشی رفع میشوند ولی در صورت مشاهده ی این علائم با جراح مشورت کنید.

اکثر بیماران فقط مشکلات جزئی مثل سوزش پوست و جای دادن کیسه دارند . سوراخ استومی شاید پس از مدتی بخاطر ضعیف شدن جداره ی شکم کشیده و باز شود و منجر به عبور ضایعات از داخل شکم به بیرون در کنار استومی شود. امکان وقوع پرولاپس استوما هم وجود دارد که بخشی از روده از استوما بیرون میزند که برخی اوقات نیاز به جراحی دارد. در خاتمه تغییرات زیاد در بدن مثل کم کردن وزن میتواند بر عملکرد استومی تاثیر بگذارد.

عوارض جانبی استومی

نتیجه گیری

زندگی با استومی نیاز به وفق دادن و آموزش دارد ولی با وجود آن میتوان یک زندگی سامل و کامل داشت. اینکه استومی را بخشی از خود بدانیم نیاز به آمادگی کلی دارد تا از زندگی لذت بخشی بهره مند شویم. جراح و متخصصین مهارت های لازمه و نحوه ی وفق دادن با استومی را کاملا تشریح میکنند.


clinic-colorectal1

پذیرش: از شنبه تا پنجشنبه فقط با تعیین وقت قبلی

لطفا از طریق تلفن یا فرم تعیین وقت اینترنتی نسبت به گرفتن وقت اقدام نمائید.
با تشکر.

۰۹۱۹۷۷۱۵۵۲۷ | ۰۹۱۹۷۷۱۵۵۲۸
پاسخگویی همه روزه از ساعت ۹ تا ۲۲ حتی روزهای تعطیل
آدرس: میدان ونک، خیابان ملاصدرا، خیابان پردیس، نبش زاینده رود، پلاک ۱۶ طبقه دوم

تعیین وقت اینترنتی

نام

تلفن شما (الزامی)

پیام شما

نظرات کاربران در مورد این مطلب

پاسخ دهید

ایمیل شما محفوظ خواهد ماند. موارد ضروری مشحص شده ند *

شما مجاز هستید تا از تگ های HTML زیر استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

پاک کردن ارسال